Zayıflama iğnesi ‘taş’ mı yapıyor?
Didem Seymen / HABER MERKEZİ – Süratli kilo kaybı sağlayan zayıflama iğnelerinin, safra kesesi hastalıklarını ve sindirim sistemi meselelerini tetikleyebileceği tabir ediliyor. Prof. Dr. Mehmet Karabulut’a nazaran zayıflama iğneleriyle safra kesesi taşı riski, birçok vakit ilacın direkt tesirinden çok kilo kaybının suratına bağlı gelişiyor. Karabulut, klinik çalışmalarda GLP-1 kümesi ilaç kullanan bireylerde safra kesesi meselelerinin yüzde 1 ila 3 oranında görüldüğünü belirtiyor.
Kimler tehlikede?
Ancak kısa müddette beden yükünün yüzde 10-15’inden fazlasını kaybeden bireylerde bu riskin yüzde 10-20 düzeylerine kadar çıkabildiğini tabir ediyor. Daha evvel safra taşı yahut safra çamuru hikayesi olan şahıslarda ise riskin yüzde 20’nin üzerine çıkabileceğini vurguluyor. Karabulut’a nazaran süratli kilo kaybı safra kesesinin gereğince boşalamamasına ve safranın ağırlaşmasına yol açarak taş oluşumunu kolaylaştırıyor. Bu nedenle tedavi sürecinin denetimli yürütülmesi, uygun hasta seçimi ve tertipli doktor takibinin önemli olduğuna dikkat çekiyor.
‘Hekim denetiminde kullanılmalı’
■ Uzmanlar, zayıflama iğnelerinin hakikat hasta kümesinde ve doktor denetiminde kullanıldığında tesirli ve inançlı tedavi seçenekleri olduğunu belirtiyor.
■ Lakin süratli kilo kaybı hedeflenmesi durumunda safra kesesi ve pankreas hastalıkları riskinin göz önünde bulundurulması gerekiyor.
■ Sağ üst karın ağrısı, omuza vuran ağrı, şiddetli bulantı ve kusma, sarılık yahut sırta vuran ani karın ağrısı üzere belirtiler görüldüğünde vakit kaybetmeden doktora başvurulması gerektiği belirtiliyor.
‘Doz artışıyla taş riski artıyor’
Prof. Dr. Erhun Eyüboğlu, safra taşı oluşumunun sırf zayıflama iğnelerine has olmadığını, obezite cerrahisi sonrası da hastalarda meselelerin görülebildiğini söylüyor. Tirzepatid etken unsurlu iğnede doz artışı ile taş oluşum riski de artıyor. Lakin bu oran yüzde 0.6 civarında. Eyüboğlu’na nazaran, süratli kilo kaybı sırasında safra içinde kolesterol yoğunluğu artıyor ve bu durum safra çamuru ile taş oluşumuna yer hazırlıyor. Ayrıyeten çok kalori kısıtlaması safra kesesi kasılmalarını azaltarak safra sakinliğine yol açabiliyor. Haftada 1.5 kilodan fazla kilo veren şahıslarda safra taşı oluşumunun daha sık görüldüğünü belirten Eyüboğlu, riskin kilo kaybının en süratli olduğu birinci 20 haftada belirginleştiğini, kilo verme suratının yavaşlamasıyla riskin azaldığını söylüyor.
‘Pankreatit riski de tartışılıyor’
Doç. Dr. Erkan Yardımcı’ya göre süratli kilo kaybı sırasında yağ dokusundan kana ve oradan safraya ağır kolesterol geçişi oluyor. Safra kesesinin kasılma hareketlerinin azalmasıyla birlikte oluşan safra çamuru vakitle taşlara dönüşebiliyor. Bu durumun bazen akut pankreatite yol açabileceğini belirten Yardımcı, pankreatitin hayatı tehdit eden önemli bir tablo olabileceğine dikkat çekiyor. Birtakım çalışmalarda GLP-1 agonistleri kullanan bireylerde pankreatit riskinin her 100 bireyde 1 kişi olduğu belirtiliyor. Fakat bu durumun direkt ilaç tesirinden mi yoksa kilo kaybının kendisinden mi kaynaklandığının şimdi net olmadığı vurgulanıyor.
