MİTHAT YURDAKUL, İSMAİL ŞAHİN – Yurt dışından e-ticaret yoluyla yapılan ferdî alışverişlerde kıymetli bir dönüm noktasına gelindi. Ticaret Bakanlığı, yurt dışındaki e-ticaret platformlarından gerçek şahıslar ismine gelen, değeri 30 euroya kadar eşyanın kolaylaştırılmış gümrük beyannamesiyle ithalatının sonlandırıldığını bildirdi. 6 Ocak 2026 tarihli ve 10813 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı Resmi Gazete’de yayımlandı. Kararla birlikte, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 126’ncı hususunda yer alan “30 euroyu aşan ancak” ibaresi yürürlükten çıkarıldı. Düzenlemenin, yayım tarihinden 30 gün sonra (6 Şubat 2026) yürürlüğe gireceği belirtildi. Böylelikle yurt dışı e-ticaret sitelerinden kişisel maksatlarla yapılan alışverişlerde, gümrük süreçleri istisna olmaktan çıkıp standart uygulama haline geldi.
Hatırlanacağı üzere, yurt dışı alışverişlerde gümrüksüz limit 2024 yılında 150 eurodan 30 euroya düşürülmüş, akabinde kargo bedelinin de limite dahil edilmesiyle uygulama fiilen 27 euro düzeyine çekilmişti. Son yayımlanan karar ile birlikte ise bu eşik ortadan kaldırılarak, en düşük bedelli eserler dahi gümrük süreçlerine ve ilgili vergilere tabi hale getirildi. Alınan karar ile vatandaşlar yabancı internet sitelerinden 100 TL’lik bir tişört ya da elektronik eşya sipariş ettiklerinde, 2 bin 500 TL’lik gümrük müşavirlik bedeli, gümrük vergisi ve varsa kargo üzere yan bedellerle toplamda 3 bin TL’ye yakın ek vergi ile karşılaşılabilecek.
182 eser incelendi
Ticaret Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, düzenlemenin temel münasebetleri ortasında eser güvenliği ve halk sıhhatine yönelik riskler öne çıkarıldı. Bakanlık tarafından gerçekleştirilen kontrollerde, hudut ötesi e-ticaret platformlarından temin edilen 182 eserin incelendiği ve uygunsuzluk oranının yüzde 81 olarak tespit edildiği bildirildi. Bilhassa oyuncak, ayakkabı ve saraciye eserlerinde toksik ve kanserojen unsurlara rastlandığı vurgulandı.
Yeni düzenlemeyle birlikte, yurt dışından sipariş edilen eserler için ithalat vergileri, ek mali yükler ve daha uzun teslimat mühletleri gündeme gelecek. Bilhassa düşük fiyatlı eserleri yurt dışı platformlardan temin eden ferdî tüketiciler açısından karar, maliyet ve erişim bakımından değerli bir kırılma olarak bedellendiriliyor. Türkiye’de e-ithalatın yıllık hacmi 250 milyar TL’ye ulaşırken, yurtdışında yerleşik şirketler üzerinden Türkiye’ye yaklaşık günlük 120-150 bin paket sipariş geldiği belirtildi. Alınan tedbirle bu trafiğin de kıymetli oranda önüne geçilecek.
Kontrolsüz girişe son
Elektronik Ticaret İşletmecileri Derneği (ETİD) Başkanı Hakan Çevikoğlu, “AB ve ABD’nin de benzeri eğilimlere karşı önlem arayışını dikkate aldığımızda, bu adımı başta eser güvenliği, etraf standartları, haksız rekabet, esnaf ve zanaatkarın korunması, ülkemizin gümrük ve vergi gelirleri bakımından bedelli buluyoruz” dedi. Yurt dışı alışverişlerin haksız rekabet yaratacak formda denetimsiz büyümesinin mahallî perakende ekosistemi, Türkiye’nin üretim gücü, istihdam, vergi gelirleri ve cari açık açısından kıymetli riskler doğurduğuna işaret eden Çevikoğlu, “Türkiye’ye günlük ortalama 150 bin civarı yurt dışından bu kapsama giren paket geliyordu ve yüzde 90’a yakını bu muafiyetten faydalanıyordu. Ve bu eserler denetimsiz ülkeye giriyordu. Şemdi her bir eser kontrole tabi olacak” dedi. Çinli e-ticaret sitelerinin eserleri konteynerlarla getirip Türkiye’ye gümrüğe tabi tutup satış yapabileceğine dikkat çeken Çevikoğlu, “Yerli e-ticaret siteleri tıpkı eseri getirdiğinde gümrütabi oluyordu. Temu üzere Çinli siteler de artık bu uygulamaya tabi olacaklar. Temu Türkiye’de depo kurdu lakin sattığı her eseri getirmesinin imkanı yok. Çok satan eserleri kendisi Türkiye’ye gümrükten geçirerek satışını yapacaktır” dedi.
Yeni kararla Avrupa’dan gelen eserler biraz kayırıldığına işaret eden Çevikoğlu, “AB il gümrük birliği mutabakatımız olduğu için Avrupa’dan gelen eserler gümrüğe tabi olmayacak yalnızca KDV ve ek vergileri varsa onlar ödenecek” diye konuştu. Yerli e-ticaret istelerinde yurt dışından eser getirme özelliğine de değinen Çevikoğlu, bu sitelerin de müşteri ismine gümrük süreçlerini yaprak eskisi üzere eser teslimine devam edeceğini söz etti. Çevikoğlu, “ETİD olarak, Türkiye’deki uygulamanın tıpkı gayeye odaklanarak bilhassa üçüncü ülke kaynaklı riskli akışları aktif biçimde denetim altına almasını; buna karşılık AB ile Gümrük Birliği kapsamında A.TR’li hür sirkülasyon mallarına ait klasik ticareti aksatmadan, sade ve öngörülebilir bir çerçevede yürütülmesini önemsiyoruz. Önümüzdeki devirde, tarafların konumlarına bağlı olarak bu alanda yeni adımların ve düzenlemelerin gündeme gelmesini beklenen görüyoruz” dedi.
‘Temu evresi bitiyor’
Ticaret Bakanlığı’nın açıklamasında bu önlem siyasetinin sırf hudut ötesi e-ticaret platformlarına yönelik olduğunun, anılan eser kümelerinin olağan kontrollere tabi olmak koşuluyla ithal edilmesine ait bir sınırlama getirmediğinin altı çizildi. Fakat uygulamanın, Çinli Temu, Shein, Aliexpres ve Amazon üzere e-ticaret sitelerine yönelik olduğu belirtiliyor. Lakin toplumsal medyada alnı Çin mamülünün yerli satıcıda 2-5 kat daha değerliye satıldığına dikkat çekilerek, “Bu düzenleme ile yurt dışından ucuza alışveriş devri bitti. Artık 100 TL’lik bir alışveriş için bile binlerce TL ek vergi ve masraf ödemek zorunda kalabileceğiz. Temu devranı bitti” yorumlarına yer verildi. Ayrıyeten Artık tüm yurt dışı siparişlerinde ayrıntılı gümrük beyannamesi düzenlemenin zarurî olacağı siparişi veren vatandaşların gümrük vergisi ve gümrük beyanname hizmet bedelini ödemekle yükümlü olacağı kaydediliken, “Göreceksiniz bu siteler buna da tahlil üretecekler” yorumu yapıldı.
Reçeteli ilaç kapsam dışı
Karar kapsamında, vatandaşların tedavi ve sağlık nedeniyle, sağlık kurumu raporu yahut doktor reçetesine istinaden kullanmaları gereken ilaç ve destek edici besinlere ulaşmalarının engellenmemesini teminen, değeri bin 500 euro’yu geçmemek üzere, kelam konusu eşyanın posta ve süratli kargo nakliyatı yoluyla muafiyet kararları kapsamında getirilerek kolaylaştırılmış gümrük prosedürlerine tabi tutulması sağlanacak. Ayrıyeten, inceleme, test ve tahlil eşyası, üretici ve ihracatçı firmaların muhtaçlık duyduğu numunelik eşya ve modeller, kitap ve gibisi basılı yayınlar, diplomatik eşya, yolcu eşyası, eğitim, bilim ve tahlil eşyası üzere eserler tekrar gümrüksüz halde alınabilecek.
Avrupa da kısıtlıyor
Avrupa’da da misal adımlar atılıyor. Geçtiğimiz yıl AB de Çinden gelen e-ticaret paketlere yönelik olarak kendi içinde 150 euro’ya kadar olan paketlere uyguladığı gümrük vergisi muhafiyetini kaldırmak için uzlaşmıştı. AB bünyesinde 1 Temmuz 2026’dan itibaren 150 euro altı küçük paketlere sabit bir gümrük vergisi uygulanması öngörülüyor.
