Sanat dünyasının acı kaybı… Türk Tiyatrosu’nun usta ismi Haldun Dormen hayatını kaybetti.
Melek Baykal: Ben şu anda ne söyleyeceğimi bilemiyorum. Çok üzgünüz Yanımda Nedim Saban var ve şok geçiriyoruz. Tiyatroya verdiği emekler hizmetler dostluğu insanlığı sözlerle anlatılacak boyutta değil. Tabiki hasta olduğunu biliyorduk lakin o bunu atlatır diyorduk.
Nedim Saban: Birinci takım ruhunu tiyatromuzu kazandıran ve bir sürü yeniliğe imza atan ve yüzlerce oyuncuya da birinci sahneye çıkma fırsatı veren kişidir. Geçen seneye kadar da oyun koyan biriydi. Hiç bırakmadı. Yorulmak bilmiyordu ve sahnede hayat buluyordu. Fevkalade bir yaşama sevinci vardı. Her vakit yılmadan sıfırdan başlamayı şiar edinmiştir. Çok çok üzgünüz.
Türk tiyatrosunun yaşayan efsanelerinden, usta oyuncu, direktör ve muharrir Ahmet Haldun Dormen, 5 Nisan 1928 tarihinde Mersin’de dünyaya gelmiştir. Babası Kıbrıslı iş insanı Sait Ömer Bey ve annesi İstanbullu paşa kızı Nimet Rüştü Hanım’ın oğlu olarak dünyaya gelmiştir . Ailesinin soyadı başlangıçta Başkan iken, babasının tercihiyle Dormen olarak değiştirilmiştir.
Dormen, ortaokul eğitimini Galatasaray Lisesi’nde tamamlamış, lise tahsilini ise Robert Kolej’de sürdürmüştür. Tiyatro eğitimini Amerika Birleşik Devletleri’nde saygın Yale Üniversitesi’nde yüksek lisans derecesiyle tamamlayan Dormen, iki yıl boyunca ABD’de çeşitli tiyatrolarda oyunculuk ve direktörlük yapmıştır. Hollywood’da Pasadena Playhouse’da dört oyunda sahne almıştır.
Türkiye’ye döndüğünde Muhsin Ertuğrul idaresindeki Küçük Sahne’ye katılan Dormen, birinci sefer “Cinayet Var” isimli oyundaki dedektif rolüyle Türk seyircisiyle buluşmuştur. 1955 yılında kendi ismini taşıyan Dormen Tiyatrosu’nu kurarak Türk tiyatrosuna kıymetli bir katkı sağlamıştır.
DORMEN TİYATROSU VE MÜZİKALLER
Dormen Tiyatrosu, 1957-1972 yılları ortasında en parlak periyodunu yaşamıştır. 1961 yılında Türkiye’de sahnelenen birinci batılı müzikal olan “Sokak Kızı İrma”yı yöneten Dormen, bu yapıtla büyük beğeni toplamıştır. Gülriz Sururi, bu müzikaldeki performansıyla ismini duyurmuştur. Tiyatro, 1962 yılında Beyoğlu’ndaki tarihi Ses Tiyatrosu’na taşınarak on yıl boyunca faaliyetlerini burada sürdürmüştür. “Bit Yeniği”, “Şahane Züğürtler” ve “Yaygara 70” üzere oyunlar bu devirde sahnelenen değerli yapıtlar ortasındadır.
1980’li yıllarda Hükümran Bostancı’nın yapımcılığını üstlendiği “Hisseli Mükemmeller Kumpanyası” ve “Şen Sazın Bülbülleri” üzere müzikalleri sahneye koymuştur. 1985 yılında İstanbul Kent Tiyatroları’nda sahneye koyduğu “Lüküs Hayat” müzikali ise 30 yıl boyunca aralıksız ve ekseriyetle kapalı gişe olarak sahnelenerek Türk tiyatro tarihine geçmiştir.
SİNEMA VE TELEVİZYON KARİYERİ
Haldun Dormen, tiyatro alanındaki muvaffakiyetlerinin yanı sıra sinema ve televizyon dünyasında da değerli işlere imza atmıştır. “Bozuk Düzen” ve “Güzel Bir Gün İçin” isimli iki sinema sinemasını yönetmiş, bu sinemalar 1966 ve 1967 yıllarında Antalya Altın Portakal Sinema Şenliği’nde yedi ödül kazanmıştır .
Televizyon mesleğinde ise 2001-2002 yılları ortasında yayımlanan “Dadı” dizisindeki “Uşak Pertev” rolüyle geniş kitlelerce tanınmıştır. Ayrıyeten “Hüdaverdi-Pırtık” (1972), “Yeşil Işık” (2002), “Unutulmayanlar” (2006) ve “Hicran Sokağı” (2007) üzere üretimlerde da rol almıştır.
YAZARLIK VE ÖDÜLLER
Haldun Dormen, tiyatroya olan katkılarının yanı sıra başarılı bir müelliftir. Dördü otobiyografik olmak üzere “Sürç-ü Lisan Ettikse”, “Antrakt”, “İkinci Perde” ve “Nerede Kalmıştık” başlıklarıyla beş kitap ve on iki oyun kaleme almıştır. Cumhuriyetin birinci yıllarındaki bayan sahne sanatkarlarının hayatlarını mevzu alan “Kantocu” isimli yapıtı de büyük ilgi görmüştür .
Yaşamı boyunca iki yüz ellinin üzerinde ödül kazanan sanatçı, 1998 yılında Devlet Sanatkarı unvanına layık görülmüştür. Hacettepe Üniversitesi tarafından fahri doktora unvanı ile ödüllendirilmiştir. 1997 yılında Afife Tiyatro Ödülleri’nin fikir babası olmuş ve bu tertibin sanat danışmanlığını üstlenmiştir.
