Gonca Kocabaş / Milliyet.com.tr – Liseyi Bursa Ertuğrulgazi Lisesi’nde, üniversiteyi Giresun Üniversitesi Sinema Bölümü’nde tamamlayan Necati Gök için asıl eğitim okul sıralarında değil, yollarda başladı. Şimdi 8–9 yaşlarındayken Yüzüklerin Efendisi ile tanışması, onun için sadece bir sinema izlemek değildi. O gün, hayal dünyasında bir kapı aralandı. O kapıdan içeri giren şey bir kıssa değil, bir gitme duygusuydu. Çocukluğu boyunca Jules Verne kitaplarıyla büyüdü. 80 Günde Devriâlem, Denizler Altında 20 Bin Fersah. Her biri, dünyaya sığmayan bir merakın kapılarını araladı. Daha 14 yaşındayken içinde biriken bu merak, 18 yaşında birinci büyük seyahatine dönüştü.
‘GÜVENDE KALMAK İSMİNE HAYALLERİMİZİ ASKIYA ALIYORUZ’
“Kimileri Harry Potter’ın süpürgesinde uçmayı hayal ederken, ben kendimi bir yılkı atının üstünde, bozkırda yol alırken düşlüyordum” diyen Necati, “20–21 yaşlarımda sinema kısmını kazandım. Giresun’da okumaya başladım ve serüven üstüne serüven eklenmeye başladı. Yavaş yavaş otostopla etraf vilayetleri gezmeye başladım. Sinema benim için yalnızca bir kısım değildi, dünyaya bakma biçimiydi. Kadrajlarımda Tarkovsky’nin dinginliği, vakti ve insan ruhunu arayan bir lisan vardı. 2017 yılında birinci uzun soluklu otostopla Türkiye çeşidine çıktım. Bursa’dan yola çıkıp Karadeniz’i baştan sona geçerek Artvin Şavşat’a ulaştım. Erzurum, Ankara derken geri döndüm lakin yetmedi. Bir arkadaşım bu seyahati görüp benimle tekrar yola çıkmak istedi. Bu sefer Bursa’dan Giresun’a kadar birlikte geldik. Fındık bahçelerinde çalıştık, bir yandan para biriktirip bir yandan hayata dokunduk. Üç tarafı denizlerle çevrili ülkemin büyük bir kısmını yollarda tanıdım. Yıllar içinde İstanbul, İzmir ve Antalya’da videographer olarak çalıştım. Sinema, yapım ve kıssa anlatıcılığı hayatımın merkezinde oldu” dedi ve ekledi:
“2024 yılının Eylül ayında ‘25. Yaş Günü’ isimli tiyatro oyununu yazdım, yönettim ve oynadım. Çok hoş bir grupla mükemmeller yarattık. Bu benim kendimi hem kendime hem de herkese direktör olarak ispatladığım bir andı. Devlet Tiyatrosu sahnesinde, ailemin, dostlarımın ve sevdiklerimin karşısında birinci kere bu kadar derin bir heyecan hissettim. Kendimi hiçbir vakit tek bir meslekle tanımlamadım; zira ben daha çok “yolda olan” biriyim. Antalya’da, dışarıdan bakıldığında harika denebilecek bir hayata ulaşmıştım. Fakat şunu fark ettim: Biz birçok vakit hayatı yaşamıyoruz, erteliyoruz. İnançta kalmak ismine hayallerimizi askıya alıyoruz. İşte tam o noktada, alışılmış hayat tertibinin dışına çıkmaya karar verdim. Otostopla dünya tipi benim için bir seyahat planı değil, bir hayat biçimi tercihi. Bu seyahatte yalnızca ülkeler ve kentler değil, insan kıssaları, kültürler, kaygılar ve umutlar biriktiriyorum.”
‘DÜNYA SANDIĞIMIZ KADAR KAPALI DEĞİL’
Otostopla yola çıkmasında belirleyici olan şeyin, daha evvel yaptığı küçük seyahatler olduğunu lisana getiren Necati, “Türkiye’yi otostopla dolaştığımda yolda olmanın kendisinin bir öğretmen olduğunu anladım. İran’a geçerken bunu çok daha net hissettim. Huduttan geçiyorsun ve bir anda lisanın, paran, alışkanlıkların işe yaramaz hale geliyor. Otostop burada yalnızca ulaşım değil; bir hayatta kalma ve irtibat biçimi. Otostopla dünyayı gezmek demek, ‘Ben buradayım ve insanlara güveniyorum’ demek. Bir otomobile değil, bir insanın hayatına kısa bir müddetliğine konuk oluyorsun. Ve her otostop, dünya üzerinde diğer bir hayata açılan kapı gibi” formunda konuştu.
‘İlk otostop tecrübemde hissettiğim şey endişeden çok belirsizlikti’ diyen Necati, “Elini kaldırıyorsun ve mukadderatının birkaç dakika boyunca büsbütün diğerlerinin kararına bağlı olduğunu hissediyorsun. Lakin İran’da birinci defa otostop çekerken bu his çok daha derindi. Lisan bilmiyorum, tabelaları okuyamıyorum, para ünitesi yabancı. Ancak biri duruyor. Gülümsüyor. “Gel” diyor. O an anlıyorsun ki dünya sandığımız kadar kapalı değil. Biz kendimizi kapatıyoruz. Benim için otostop çekerken güya yoldaki bütün otomobiller benim üzeredir. O yüzden birinci günden beri içimde macera dışında öteki bir his olmadı. Bilhassa, İran beni insanıyla şaşırttı. Medyada anlatılan İran ile yolda karşılaştığım İran ortasında dağlar kadar fark vardı. Konutuna davet eden beşerler, tanımadığı birine sofrasını açan aileler. Azerbaycan’da çok başka. Uzun vakittir hiçbir yeri bu kadar ilişkin hissetmemiştim. Gürcistan’da ise yalnızlığı ve özgürlüğü tıpkı anda yaşadım. Sessizlik vardı fakat hayat akıyordu. Farklı lisan, farklı inançlar. Rusya ise farklı. Soğuk yalnızca havada değil, sistemde, lisanda, yüzlerde. Lakin o soğuğun içinde tanıştığım beşerler, en unutulmaz olanlar oldu” bilgisini paylaştı.
‘CEBİMDE HİÇ PARA YOKKEN MESKENLERİNİN KAPISINI AÇTILAR’
‘Bu seyahatlerde çok beşerle tanıştım ancak kimileri var ki isimleri bir kentten, bir ülkeden bağımsız hale geliyor. Onlar artık yolun kendisi oluyor’ diyen Necati, “İran’da bir aile, beni yalnızca yola olduğum için konuk etti. ‘Nereden geliyorsun?’ diye sormadılar evvel. ‘Acıkmışsındır’ dediler. Sofra kuruldu, çay demlendi. O an şunu hissettim: Beşerler evvel insan, sonra millet. İran’da Ali var Tebrizli. İran’ı bana sevdiren birinci insanlardan biri. Tebriz’deyken bir kitap yazmaya başladım. Bence bir yere duyulan sevgi, orada yazmaya başlamayla ölçülür. Tebriz’in bende yeri çok öteki. Azerbaycan mesela, burada durup nefes almak istiyorum. Zira gözlerim doluyor. Her yerde bir dostluk bıraktım. Namık abim, Orhan kardeşim. Hayatıma o denli bir anda dokundular ki, ne kadar anlatsam eksik kalır. Bana devam et diyen bir ışık oldular. Gürcistan’da Bahadır abim, beni konutuna aldı. Bir hafta daha kalsam neden kalıyorsun? demezdi. Bir tabak fazla koydu masaya, meskeninin anahtarını verdi. Kendi oğlundan ayırmadı. Rusya’ya geçerken bir Gürcü arkadaş beni otomobiline aldı. Gideceği yerden çok daha fazlasını götürdü. İşte yol bu türlü bağlar kuruyor. Rusya’ya yaklaşırken Gudauri diye bir yer var. Oraya geldim ve bir yerli marka. Çok hoş bir el daha bana uzandı. Gecenin -15’ini nasıl geçirebileceğimi düşünürken çok hoş bir sıcaklık dokundu yokluğun ortasında. 2 Azerbaycanlı kardeş bana yalnızca meskenlerini değil gönüllerini de verdiler. Unutamayacağım iki beşerle Rusya bana apayrı bir bakış açısı katmıştı” sözlerine yer verdi.
Bu seyahatlerin, insanlara güvenmeyi romantik bir fikir olmaktan çıkardığını lisana getiren Necati, “Güven, burada pratik bir şey. İran’da cebimde neredeyse hiç param yokken bir meskenin kapısı açıldı. Azerbaycan tam benim olmuştu güya. Gürcistan’da soğuklar için bana ikram edilen bedelli eşyalar. Rusya’da lisanını bilmediğim biri beni yanlış anlamama karşın sahip çıktı. Şunu öğrendim: İnsanlara güvenmek, körlük değil; dikkatli bir cüret. Gürcistan’da ve Rusya’da dağ yollarında saatlerce tek başıma yürüdüğüm vakitler da oldu. Kimse yoktu. Telefon çekmiyordu. Lakin birinci kere nitekim ‘buradayım’ dedim. Üşüyorsun ve seni duyan kendinden diğeri yok. Lakin çaresiz kaldığım vakitlerde bile her seferinde biri çıktı karşıma. Bazen bir tabak yemek, bazen bir yatak verdiler” halinde konuştu.
‘YORULDUĞUM VAKİT ARAÇTAN İNER KAMP KURARIM’
Soğuk, lisan bariyeri ve uzun aralar sebebiyle Rusya’nın en zorlandığı ülkeler olduğunu söyleyen Necari, “Geldiğim periyot hala savaşta olan bir ülke olduğu için hayat standartları benim yaptığım işe nazaran biraz kısıtlı. Bir yerden bir yere gitmek anlık navigasyonun bozulması anlık internetin kesilmesi her şeyi durdurabiliyor. Bir de kış kurallarında geldiğim için yolda otostop çekmek ihtimali düşüyor ancak bu asla yoldan vazgeçmemi sağlamıyor” dedi ve ekledi:
“Bu seyahatlerden daha az çabuk etmeyi öğrendim. Daha çok dinliyorum. Ve hayatın bana bir şey kanıtlamasını beklemiyorum artık. Mesela otostopun bir mantığı da bu aslında. Gideceğin yere çabuk etmeden gitmek. Yorulduğum vakit araçtan iner yürür keşfeder ve oracıkta kamp kurarım. Sabah tekrar kaldığım yerden otostopa devam. Psikolojimi beslenmeye, büyütmeye, öğrenmeye ve paylaşmaya odakladığım için değişikliği de olumlu oranda hissedebiliyorum.”
‘KORKULAR YOLA ÇIKMADAN GEÇMİYOR’
‘Hayat planla değil, hamasetle ilerliyor’ diyen Necati, “Ne kadar yürekli olursak olalım hayatta önümüze çıkan mahzurlar olsa da bu pürüzleri bu cüretimiz ve tutkularımız sayesinde ilerleriz. Endişe yola çıkmadan geçmiyor. Yolda geçiyor. Yola çıkmak bir şeye her şeye başlamak demektir aslında” dedi ve kelamlarını şöyle sonlandırdı:
“Harekete geçmek gerek. Evvel kendinize şunu sorun arkadaşlar Hayatta ne yapmak istiyorum? Bunun için hangi adımları attım? Risk aldım mı? Bazen adımlarımızla takılıp düşebiliriz. Lakin tekrar kalkıp devam etmek aslında yerinde saydığımız manasına gelmez. Düştüklerimizle büyürüz. Adım atın, bu yola olmasa da kendi yolunuza bir adım atın. Ne istiyorsanız neyi yapmak istiyorsanız başlayın.”
