Meskendeki ‘R290’ tehlikesi! Isı pompasında korkutan senaryo

Eren Koca – Almanya’nın başşehri Berlin’de Lichterfelde Elektrik Santrali’ne giden elektrik kablolarına 3 Ocak’ta düzenlenen akın sonucu, kentin güneybatısında yaklaşık 50 bin hane ve 100 binin üzerinde kişi elektriksiz kaldı. Bölgede yaşayan binlerce kişi, dördüncü geceyi de elektriksiz biçimde soğukta geçirirken, hanelerin yüzde 80’inde kullanılan ısı pompaları birtakım mühendisler ortasında tartışmalara neden oldu. Reaksiyonunu toplumsal medyada lisana getiren bir mühendis, ısı pompalarının hava sıcaklığının eksilere düşmesiyle birlikte donup çatladığını, içindeki R290 dedikleri propan gazını meskenin içine sızdırdığını öne sürdü. Pekala, ısı pompaları tehlikeli mi? Uzmanlar Milliyet’e anlattı.

‘-180 derecelere düşmesi lazım’

Mekanik Mühendisi ve Otomasyon Uzmanı Doğan Karabulut: Genelde gazın sızdırmazlık sınıfı yüksek olduğundan sızıntı beklenmez. Vefat ve yaralanmaya neden olması çok zordur. Isı pompası, güç transferi icin bir akışkan kullanır. Bu akışkan ile ortam ısıtılır/ soğutulur ve birebir vakitte kullanım suyu ısıtılır. Olağanda elektrik kesintisi sistemde bir sorun oluşturmaz. Enerjiyi taşıyan akışkanı kompresör ile basınçlandırır / genişletme süreçleri elektrik ile yapılır. Elektrik olmazsa kompresör çalışmaz, akışkan basınçlandırılmaz. Sızıntı olması ihtimali düşüktür. Olağanda akışkan dışarıya sızmaz. Boruların çatlaması konusu için dış ortamın -180C derecelere kadar düşmesi lazım ki gaz dönsün, boruyu çatlatsın.

‘Evin içine sızmaz’

Akdeniz Üniversitesi Makine Mühendisliği Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. İbrahim Atmaca: R290 gazı kullanan ısı pompalarında güvenlik, bu akışkanın yanıcılık özelliği dikkate alınarak; aygıtların çoklukla monoblok yani tek gövdeli yapıda üretilmesi ve tercihen açık alanlara yerleştirilmesi temeline dayanmaktadır. Ayrıyeten soğutucu akışkan şarj ölçüsü ilgili standartlarla sınırlandırılmakta, gaz kaçağını algılayan sensörler ile otomatik durdurma ve havalandırma sistemleri kullanılmaktadır. Elektrik kesintisi durumunda ise bu gazın konutun içine sızması üzere bir durum kelam konusu değildir.

‘Çatlama oluşabilir’

Makine Emniyet Uzmanı Hacı Latif İşçen: Soğuk bölgelerde uzun müddetli elektrik kesintisi yaşanırsa, borulardaki su ve kondens donarak çatlama ve kaçaklara neden olabiliyor. Elektrik geri geldiğinde kimi aygıtlar yüksek akım çekerek şebekeyi zorlayabiliyor ve sigorta atması ya da kablolarda ısınma üzere ek riskler oluşabiliyor. Ayrıyeten ani devreye girme, kompresör ve kart arızalarını tetikleyebiliyor. Bu nedenle ısı pompalarının uygun sigorta, tansiyon muhafaza ve mümkünse kesinti sonrası denetimli başlatma sistemleriyle kullanılması büyük ehemmiyet taşıyor.