Ticaret diplomasisi alanında yapılan faaliyetler ve ihracatçılara verilen takviyeler, ihracatta geçen yıl yeni rekor getirdi. Türkiye’nin 2025’teki ihracatı, evvelki yıla nazaran yüzde 4,5 artışla 273,4 milyar dolara yükseldi. Böylelikle yıllık ihracat, 2021’den bu yana aralıksız olarak 5. yılda da artış trendini sürdürmüş oldu.
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) datalarından derlenen bilgilere nazaran, 2025’te bir evvelki yıla nazaran 26 alt kesimden 18’i ihracatını artırırken 8’inde gerileme yaşandı.
Almanya’ya yapılan ihracat bir evvelki yıla göre 1 milyar 732 milyon dolar artarak 19 milyar 834 milyon dolar düzeyine ulaşıp listede tepeyi alırken Birleşik Krallık 14,2 milyar dolarla ikinci, ABD ise 13,2 milyar dolarla üçüncü sırada kendine yer buldu.
Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Türkiye-Almanya İş Konseyi Başkanı Mehmet Ali Yalçındağ, ihracat datalarına ait AA muhabirinin sorularını yanıtladı.
Türkiye’nin Almanya’ya yaptığı yaklaşık 20 milyar dolarlık ihracatın, toplam ihracatın yüzde 8,36’sına denk geldiğine dikkati çeken Yalçındağ, şöyle konuştu:
“Almanya’nın Avrupa kıtası için bir üretim ve dağıtım merkezi olduğu düşünüldüğünde, hem lojistik avantaj hem de coğrafik pozisyon nedeniyle Türkiye vazgeçilmez bir ‘nearshoring’ merkezi olarak öne çıkıyor. Bilhassa otomotiv ve makinelerde kurulmuş olan, geliştirilen yahut hedeflenen tedarik zincirlerinin varlığı ihracatı da artırıyor. Mevcut siyasi ve ekonomik konjonktürün dayadığı belirsizlikler yumağında ise hem geçmişten gelen sınanmış ticari ilgiler hem de mecburî olan bölgesel işbirlikleri Türkiye’yi Almanya için vazgeçilmez bir ticari ve ekonomik partner olarak öne çıkarıyor. Almanya ve AB’yi Türkiye’den farklı düşünemezsiniz, bu bir tercih değildir. Türkiye, tarihi olarak Avrupa’nın ayrılmaz bir kesimidir.”
Güncel gelişmelerin dayattığı zorlukların aşılması için Türkiye, Almanya ve AB ortasındaki işbirliklerinin artması gerektiğini vurgulayan Yalçındağ, bu sebeple ticaretin sayılarla ortaya koyduğu rasyonel partnerliğin politik safhada da güçlendirilmesi gerektiğini savundu.
Yalçındağ, “Bunun için de Almanya ve AB’nin rasyonel hareket etmesi ve ortak bir vizyonu yakalamak için gayret sarf etmesi gerektiğini düşünüyorum. Türkiye olmadan Avrupa, Avrupa olmadan Türkiye eksik kalır sözünü tekrar ederek, Avrupa’nın Türkiye ile birlikte kazanacak çok şeyi olduğunu en kısa vakitte idrak etmesini temenni ediyorum.” dedi.
İKİLİ TİCARİ ALAKALARIN GÜÇLENDİRİLMESİNE YÖNELİK ÖNCELİKLİ ALANLAR
Türkiye-Almanya ticari bağlarının daha da derinleştirilmesi için önceliklendirilmesi gereken siyaset araçları, yatırım modelleri ve işbirliği sistemlerine da değinen Yalçındağ, öncelikle Türkiye’nin, Avrupa’nın bir modülü olarak görülmesi ve bu bağlam içerisinde her türlü münasebetin sürdürülmesi gerektiğini belirtti.
Yalçındağ, Avrupa Birliği üyelik sürecinde Almanya’nın Türkiye’ye dayanak olması gerektiğini lisana getirerek, şöyle devam etti:
“Son zamanlardaki gelişmeler, bilhassa Şansölye Friedrich Merz’in Türkiye ziyareti sırasındaki açıklamaları olumlu tarafta bir yaklaşım olarak algılansa da bölgenin karşı karşıya olduğu meselelerin aciliyeti göz önünde bulundurulduğunda kâfi değildir. Birinci ve en kıymetli adımın bu olacağı kanaatindeyim. Ayrıyeten bilhassa Türk iş dünyası özelinde, âlâ bağlarımız ve farklı işbirliği imkanlarımız bulunan Alman kamu ve özel bölüm temsilcilerine, ülkelerinin siyasetlerini etkileme kabiliyetleri göz önünde bulundurulup bu problemleri her fırsatta, her platformda ve her düzey için lisana getirmek kuraldır. Ülkemizin stratejik amaçları ortasında yerini koruyan AB’ye tam üyelik, Türkiye-Almanya ticari alakalarını de doğal olarak etkileyeceği için bu probleme direkt eğilmek de hayati değer taşımaktadır.”
İş dünyasının gerçekleştirdiği faaliyetleri “ticari diplomasi” olarak da gördüklerinin altını çizen Yalçındağ, karar alma süreçlerini etkileyebilecek sistemlerin ehemmiyetini vurguladı.
Yalçındağ, “Almanya ile ticari bağlantıları derinleştirmek için amaç kesimlerin ve işbirliği imkanlarının derinlemesine incelenmesi ne kadar zorunlu ise hem iş dünyası hem de karar alıcılar nezdinde ticari diplomasi faaliyetleri yürüterek karar alma süreçlerini etkileyebilecek düzenekleri sağlamak da o kadar zaruridir.” şeklinde konuştu.
GÜMRÜK BİRLİĞİ VE “MADE İN EUROPE”
Yalçındağ, Gümrük Birliği protokolü ile Avrupa’nın son devirde Asya ülkelerine karşı bir önlem olarak gündeme getirdiği “Made in Europe” bahislerine da değinerek, şu sözleri kullandı:
“Küresel gelişmelerin baş döndürücü bir süratte ilerlediği günümüzde 30 yıldır birebir formda sürdürdüğümüz Gümrük Birliği’ni, yeşil ve dijital dönüşümü ve çağın global ticari ihtiyaçlarını de dikkate alarak güncellememiz de zorunlu ehemmiyettedir. Avrupa’nın son devirde Asya ülkelerine karşı bir önlem olarak gündeme getirdiği ‘Made in Europe’ ile Avrupa’da üretilen eserlerin desteklenmesi ve teşvik edilmesi konusu bir başka kıymetli mevzudur. Türkiye’nin mevcut durumda AB ile arasında Gümrük Birliği düzeneği bulunmasına karşın yeni uygulamanın yalnızca AB’ye üye ülkeleri kapsaması ve Gümrük Birliği alakası olan Türkiye’yi dışarıda bırakması durumunda gümrük sistemimiz fiilen fonksiyonsuz olacaktır. Bu çerçevede, şimdi net bir karar alınmamış olmakla bir arada bizler ticari diplomasi faaliyetlerimiz çerçevesinde bunun lobisini yapıyoruz.”
ALMANYA’YA İHRACATTA 2025 YILINDA İVME KAZANAN SEKTÖRLER
Yalçındağ, Almanya ile dış ticarette Türkiye’nin ihracat kompozisyonunda öne çıkan dallar ile 2025 yılında ivme kazanan alanlar ve mevcut güçlü pozisyonunu koruyan kesimlere ait de değerlendirmelerde bulundu.
Otomotiv, makine, metal eserleri, elektrik ekipmanları üzere kesimlerin ana omurgayı oluşturduğunu anlatan Yalçındağ, şöyle devam etti:
“Otomotiv ve makinelerin, bahsettiğim kilitlenmiş ve karşılıklı bağımlılıklar yürütülen tedarik zincirlerinin bir sonucu olarak yükünü sürdürdüğünü söylemek mümkün. TİM tarafından açıklanan son raporda, bilhassa otomotiv bölümünde Almanya’ya yaptığımız ihracatın yıllık yüzde 36,1 artarak 6,5 milyar doları aştığını görüyoruz. Bu sebeple bir kere daha Türk-Alman alakalarının ticari ayağında tedarik zincirlerinin ne kadar kıymetli olduğunu, bu başarıyı kritik bölümler başta olmak üzere birçok alana yayabileceğimizi ve Avrupa Birliği ülkeleri de dahil edildiğinde bölgenin kendi kendine yetebilecek bir vaziyet içerisinde, karşı karşıya kaldığımız belirsizlik çağında ayakta kalabileceğini görüyoruz.”
Yalçındağ, Almanya pazarında Türkiye’nin ihracat potansiyelini artırabilecek alanlar ve dış ticaret çerçevesinde stratejik pozisyonlanma tekliflerine ait şunları söyledi:
“Avrupa’nın, temelde Rusya-Ukrayna Savaşı nedeniyle güç tedarikinde zorlandığı bu devirde, ülkemizin jeopolitiği ve yenilenebilir güç alanındaki kararlılığı, bizi Almanya ile birbirini tamamlayan iki ortak haline getirebilir. Ayrıyeten yüksek katma pahalı eserler ve bilhassa endüstride dijitalleşmeye bağlı ticari faaliyetler yüksek potansiyele sahip. Tüm bu alanda eser kalitesini koruyarak ülkemizin coğrafik pozisyonu ve güçlü lojistik ağıyla anılan bölümlerde sağlanacak tedarik zincirleri, tabiri caizse, bulmacanın kesimlerini bir ortaya getirerek hem ticari ve ekonomik safhada stratejik bir iştiraki hem de politik manada da yakınlaşmayı mecburî hale getirecektir.”
2026 BEKLENTİLERİ
Yalçındağ, 2026 yılına ait Türkiye-Almanya ticaret hacmi beklentileri, bu hacim içerisinde Türkiye’nin ihracat hissesinin konumlanışı ile Almanya özelinde yükseliş potansiyeli en yüksek görülen kesimlere değindi.
Almanya’nın büyüme sayılarının 2026 içerisinde zayıf kalmaması ve sınamalara tepki gösterebilme durumunda, iki ülke ortasındaki ticaret hacminin artacağını belirten Yalçındağ, şunları kaydetti:
“DEİK Türkiye-Almanya İş Kurulu olarak, karşı kanat kuruluşumuz Alman-Türk İş Kurulu ve bağımsız araştırma kuruluşlarıyla işbirliği içerisinde, ticaret hacmimizin doğal seyrini tespit etmek ve ortada duran muazzam potansiyeli gerçekleştirerek ticaret hacmini katlamak emeliyle neler yapılabileceğine dair ağır çalışma sürdürüyoruz. Potansiyeli yüksek kesimler ise otomotiv, makineler, elektrik-elektronik ve savunma-havacılık kesimleri olarak yorumlanabilir. Bilhassa, 2025 yılında yüzde 50’ye yakın artış ile 10 milyar dolar global ihracatı geçen Türk savunma ve havacılık kesimindeki başarımızın ikili bağlarımız açısından da yüksek potansiyel barındırdığını düşünüyorum. Avrupa’nın kendi güvenliğini sağlamaya ve bunun için harcamalarını artırmaya angaje olduğu bu devirde, yalnızca Almanya ile değil bölgedeki tüm ülkelerle ortamızda muazzam bir imkan bulunuyor.”
