Şubat 2025’te 14 yaşındaki Mattia Ahmet Minguzzi, bir pazar yerinde akına uğrayarak 15 yaşındaki B.B. tarafından 5 defa bıçaklandı, yere düştükten sonra 16 yaşındaki U.B. tarafından tekmelenerek hayatını kaybetti. Geçtiğimiz günlerde ise Minguzzi cinayetini hatırlatan bir olay daha yaşandı. Güngören’de 17 yaşındaki Atlas Çağlayan, “yan baktın” teziyle çıkan tartışmada 15 yaşındaki bir çocuk tarafından bıçaklanarak hayatını kaybetti.
TÜİK’e nazaran oranlar tırmanıyor
Türkiye’yi sarsan cinayet toplum vicdanını derinden yaralarken, Türkiye İstatistik Kurumu’nun son bilgileri de çarpıcı gerçekleri gözler önüne serdi. Buna nazaran güvenlik ünitelerine gelen yahut getirilen çocukların karıştığı olay sayısı 2024 yılında, 2023 yılına nazaran %9,8 oranında artarak 612 bin 651 oldu. Bu olaylarda çocukların 279 bin 620’si mağdur olarak 202 bin 785’i suça sürüklenme sebebiyle (kanunlarda kabahat olarak tanımlanan bir fiili işlediği iddiasıyla), 96 bin 438’i bilgisine başvurma hedefiyle, 18 bin 561’i kayıp (hakkında kayıp müracaatı yapılıp daha sonra bulunan) olması sebebiyle, 8 bin 729’u kabahat işlediği savıyla, 6 bin 518’i ise bu nedenlerin dışında kalan öbür nedenlerden ötürü güvenlik ünitelerine geldi yahut getirildi.
SSÇ tekrar tartışmaya açıldı
Öte yandan ülke çapında gençlik şiddeti ve ceza indirimleri hakkında büyük bir tartışma başladı. Toplumsal medyada da birtakım bölümlerce, Türkiye’nin benimsediği “suça sürüklenen çocuk” kavramı sorgulandı.
Peki kelam konusu kavram ne söz ediyor? 5237 sayılı TCK m.6/1/b kararına nazaran çocuk, “henüz onsekiz yaşını doldurmamış kişi” biçiminde tanımlanıyor. 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu m.3/1/a kararına nazaran, “Daha erken yaşta ergin olsa bile, onsekiz yaşını doldurmamış kişiyi” tabir ediyor. Türk hukuk sisteminde ise 18 yaşını doldurmamış her bireyin çocuk olduğu kabul ediliyor. “Suça sürüklenen çocuk” tabirinin kullanılması ise çocuğun hata işlemesi üzerinde değil, çocuğu kabahat işlemeye yönelten nedenler üzerinde ağırlaşmayı sağlıyor.
Atlas Çağlayan davasından çıkacak ceza ne olur?
“Atlas Çağlayan davasında katil ne kadar ceza alacak?” sorusunun karşılığı ise yeniden Türk Ceza Kanunu’nda zımnî.
Türkiye’de çocuklar yaşları uyarınca iki kümeye ayrılıyor. Buna göre Türk Ceza Kanunu, 12-15 yaş ortası çocuklar ile 15-18 ortası çocuklar ortasında ayrım yapıyor. Birinci küme için toplumsal inceleme raporları isteniyor. 15–18 yaş ortası çocuklar için taammüden öldürmenin cezası 18 yıldan 24 yıla kadar mahpus. Lakin infaz maddeleri devreye girdiğinde, bu cezanın fiilen cezaevinde kalınan müddeti 10–12 yıl düzeylerine kadar düşebiliyor. Yani ceza, hakimin takdirine bırakılıyor.
Böylece Atlas Çağlayan’ın mevcut yasal çerçeveye nazaran teorik olarak 18–24 yıl mahpusla cezalandırılması beklense de mümkün infaz müddeti 10–12 yıl olarak bedellendiriliyor. Tahrik yahut yasal müdafaa kabul edilirse ceza, 5–7 yıl olarak uygulanabiliyor.
