Didem SEYMEN – Hava değiştiğinde dizlerinizde oluşan ağrılar, yataktan kalktığınızda hissettiğiniz sertlik, eğilmekte zorlanmanız, dizlerinizin eskisi üzere uygun çalışmadığını gösteriyor. BBC’nin haberine nazaran, bu rahatsızlıkları fizikî bir işte çalışmak, çok fazla spor yapmak, kilo almak, otoimmün hastalıklar ve genetik faktörler artırıyor. Dizlerin bu kadar zorlanması şaşırtan değil. Araştırmalar, yalnızca yürürken bile dizlerimize binen kuvvetin beden yükümüzün 1.5 katı olduğunu bildiriyor.
Yaşam kalitesi
Bel ağrısından sonra dizlerdeki zonklayan ağrılar, yaşlılarda en sık görülen kas-iskelet sistemi rahatsızlığı olup, hareket kabiliyetinden hayat kalitesine kadar her şeyi etkiliyor. ABD’deki Mayo Clinic’ten ortopedi cerrahı Anikar Chhabra, “Dizlerimiz, attığımız her adımda beden yükümüzün tamamını taşır” diyor. Diz sıhhati hem gençken hem de ileriki yıllar için hareket edebilmek açısından değerli. Uzmanlar mevzuyu Milliyet’e kıymetlendirdi.
‘Yüklenmenin bedeli ağır’
Op. Dr. Serhat Gürbüz (Metin Sabancı Baltalimanı Kemik Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ortopedi Uzmanı): “Diz eklemi, bedenimizde yaşlanma sürecinden en erken etkilenen yapılardan biri. Özellikle eklem yüzeyini kaplayan kıkırdak dokunun kendini yenileme kapasitesinin hudutlu olması, dizleri vakitle kırılgan hale getirir. Gençken fark edilmeyen küçük yüklenmeler ve ihmal edilen travmalar, ileri yaşlarda önemli hareket kısıtlılıkları ve ağrılar olarak karşımıza çıkar. Diz sıhhatinin temelinde kıkırdak dokunun korunması yatar. Fazla kilo, hareketsiz ömür, yanlış spor alışkanlıkları ve uzun müddetli çömelme, kıkırdak kaybını hızlandırır. Kıkırdak aşındıkça eklem yüzeyleri birbirine sürtünmeye başlar ve kireçlenme olarak bilinen diz osteoartriti gelişir. Diz kapağı, yani patella kaynaklı sorunlar de bilhassa genç ve orta yaşta sık görülür. Diz kapağının eklemle ahenginin bozulması, merdiven inip çıkarken artan ağrılar, oturup kalkarken dizden ses gelmesi ve ön diz ağrısı üzere şikâyetlere yol açabilir.”
Uygun antrenman ve ayakkabı
Dizlerimizi yaşlılığa sağlıklı taşımak için erken yaşlardan itibaren tedbir almak gerektiğini belirten
Op. Dr. Serhat Gürbüz şu tekliflerde bulundu:
■ Sistemli lakin diz dostu antrenmanlar, uyluk kaslarını güçlendirmek, ülkü kiloyu korumak ve ağrı oluşmadan önce doğru ayakkabı seçimi yapmak bu sürecin temel taşlarıdır.
■ Orta yaşta başlayan hafif ağrılar göz arkası edilmemeli, erken devirde kıkırdak kaybı ve diz kapağı meselelerinin ilerlemesi yavaşlatılmalı.
■ Dizlerimize gençlikte gösterdiğimiz ihtimam, ileri yaşlarda özgür hareket edebilmenin belirleyicisi.
Kiloya dikkat!
Prof. Dr. Gökhan Polat: “Diz eklemi bedenimizin ana yük taşıyan eklemlerinden biri ve anatomik formundan ötürü yaşın ilerlemesiyle daha sık görülen osteoartrit gelişme riskinin de en sık olduğu büyük eklemimizdir. Bu nedenle orta yaş ya da yaşlılıkta bu eklemimizle ilgili daha az külfet yaşamak için diz etrafı kaslarımızın kuvvetli tutulması ve tertipli antrenman yapılması kıymet arz etmektedir. Bununla birlikte ekleme binen yüklerin azaltılmasına yönelik kilo denetiminin sağlanması da kıymetlidir. Diz kıkırdak sorunları olan bireylerde besin destekleri tedavi edici ve esirgeyici olarak kullanılabilmektedir.”
