Borsa İstanbul’da 12 Kasım 2021’den itibaren BIST İştirak 30, BIST İştirak 50, BIST İştirak 100, BIST İştirak Tüm ve BIST Sürdürülebilirlik İştirak endeksleri kullanıcılara yatırım yapma imkanı veriyor.
Borsada süreç gören şirketlerden iştirak finans kapsamındaki standardı sağlayan şirketler BIST İştirak Tüm Endeksi’nde bulunuyor. BIST İştirak Tüm Endeksi kapsamında yer alan şirketlerden en yüksek süreç hacmi ve fiili dolanımdaki hisselerin piyasa bedeline sahip olanlar BIST İştirak 100, BIST İştirak 50, BIST İştirak 30 endekslerinde hesaplanıyor.
Geçen yıl Borsa İstanbul’da süreç gören ana iştirak endeksi olan BIST İştirak 100 endeksi, yatırımcısına yüzde 34,5’lik gerçek getiri sağlarken BIST İştirak 50 endeksi yüzde 31,9, BIST İştirak 30 yüzde 25,9, BIST İştirak Tüm yüzde 35,1 ve BIST Sürdürülebilirlik İştirak endeksi yüzde 20,4 arttı.
İSLAMİ FİNANS PRENSİPLERİNE UYGUN PAYLARDAN OLUŞUYOR
Katılım Emeklilik Fon Operasyonları, Varlık İdaresi ve Ekonomik Araştırmalar Yöneticisi Fatih İlker Yiğit, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, iştirak endekslerinin performansının aslında yalnızca bir getiri kıssası olmadığını, birebir vakitte varlığa ve gerçek iktisada dayalı bir finans yaklaşımının nasıl çalıştığını da gösterdiğini söyledi.
Yiğit, BIST İştirak 100 Endeksi’nin geçen yılı yaklaşık yüzde 35’lik bir yükselişle kapatmasının bilhassa enflasyon ortamında yatırımcılar açısından epeyce dikkat cazibeli bir sonuç olduğunu söz ederek şöyle devam etti:
“BIST İştirak 100 endeksi, geçtiğimiz yıl enflasyona karşı gerçek getiri sağlayabilen, varlığa dayalı ve ahlaki çerçevesi ile sürdürülebilir yatırım fırsatları sunan bir performans ortaya koydu. Endeksteki şirketlerin büyük kısmının gerçek üretim ve ticaret odaklı dallarda faaliyet gösteriyor olması, iştirak finans prensiplerinin piyasa performansını güçlendiren kıymetli bir öge olarak öne çıkıyor.”
Katılım endekslerinin, İslami finans prensiplerine uygun kriterlerle seçilmiş şirketlerin paylarından oluştuğunu aktaran Yiğit, bu kapsamda faaliyet alanı faiz gelirine dayalı olmayan ve çok borçluluk içermeyen şirketlerin endekste yer aldığını anlattı.
Yiğit, bu çerçevenin sonucu olarak iştirak endeksinde yer alan şirketlerin değerli bir kısmının savunma endüstrisi, perakende ticaret, temel mal üretimi, güç ve kimya üzere gerçek dallara ilişkin olduğunu belirterek, bu alanlarda faaliyet gösteren birçok iştirak endeksine uygun şirketin güçlü nakit akışları, fiyatlama gücü ve karlılık artışı sergilediğini kaydetti.
Bir başka kıymetli noktanın iştirak endeksine olan ilginin artması olduğunu aktaran Yiğit, İslami finans prensiplerine uygun yatırım araçlarına yönelen yatırımcılar arttıkça, endekse olan talebin de canlı kaldığını lisana getirdi.
“SON YILLARDA İŞTİRAK FİNANS EKOSİSTEMİNE YÖNELİK İLGİ BARİZ BİÇİMDE ARTTI”
Yiğit, iştirak endeksine alınacak şirketlerin Borsa İstanbul ve Türkiye Katılım Bankaları Birliği (TKBB) Müracaat Şurasının belirlediği kriterlere nazaran seçildiğini anımsatarak, “Şirketlerde faizli borçların piyasa bedeline oranı yüzde 33’ü aşmamalı, faiz getirili nakit ve menkul değerlerin oranı yüzde 33’ün altında kalmalı, helal olmayan faaliyet gelirleri toplam gelirin yüzde 5’ini geçmemeli.” sözünü kullandı.
Alkol, kumar, tütün, domuz eserleri, faizli finansman üzere dallarda faaliyet gösteren şirketlerin endeks dışında bırakıldığını vurgulayan Yiğit, endeksin, borçluluğu hudutlu, gerçek üretim ve ticarete dayalı, etik standartlara uygun şirketlerden oluştuğunu söyledi.
Yiğit, son yıllarda iştirak finans ekosistemine yönelik ilginin de besbelli formda arttığını gördüklerini aktararak, bu artışın tek bir kaynağa dayandığını söylemenin hakikat olmayacağını ve iki farklı yatırımcı kümesinin eş vakitli olarak bu alana yöneldiğinin gözlemlendiğini kaydetti.
İlk kümesi faizsiz finans prensiplerine hassasiyet gösteren ve tasarruflarını bu çerçevede pahalandırmak isteyen yatırımcıların oluşturduğunu belirten Yiğit, son yıllarda bu kitlenin iştirak bankacılığının yaygınlaşması, iştirak fonlarının ve iştirak endekslerinin gelişmesiyle birlikte çok daha etkin ve sistemli bir yatırımcı kitlesine dönüştüğünü lisana getirdi.
Yiğit, ikinci kümenin ise klâsik yatırımcılardan oluştuğunu anlatarak, getiri ve risk istikrarının cazip hale gelmesiyle yatırımcıların da iştirak paylarına yöneldiğinin görüldüğünü söz etti.
“KATILIM ENDEKSİNİN BIST GENELİNE KIYASLA VAKİT ZAMAN OLUMLU AYRIŞMA İHTİMALİ GÜÇLÜ”
Fatih İlker Yiğit, iştirak endekslerinin geleceğine yönelik hem makroekonomiyi hem de iştirak finansın yapısal özelliklerini birlikte pahalandırmak gerektiğini aktararak, “Borsa endeksleri için nokta iddia yapmak, bilhassa belirsizliklerin yüksek olduğu periyotlarda çok sağlıklı değil. Lakin mevcut makroekonomik çerçeveyi ve iştirak endeksinin sektörel yapısını birlikte değerlendirdiğimizde, bu yıl için temkinli fakat optimist bir perspektifin makul olduğunu düşünüyorum.” dedi.
Katılım endeksinde faiz gelirine bağımlılık ve borçluluk oranlarının görece daha düşük olduğu için finansman maliyetlerinin yükseldiği periyotlarda bu şirketlerin daha az baskı altında kaldığını belirten Yiğit, “Bu tarafıyla BIST 100’e kıyasla muhakkak periyotlarda olumlu ayrışma potansiyelinin devam ettiğini söyleyebilirim. Elbette bu ayrışma, global risk iştahı, jeopolitik gelişmeler ve yurt içi makroekonomik görünüm üzere faktörlere hassas olacaktır.” diye konuştu.
Yiğit, getiri potansiyeli açısından bakıldığında ise dalgalı ama üst taraflı bir trendin daha mümkün olduğu bir yıl beklentisinin daha gerçekçi olduğunu tabir ederek, şu değerlendirmeyi yaptı:
“Yatırımcılar açısından en sağlıklı yaklaşımın, kısa vadeli spekülatif hareketlerden çok orta-uzun vadeli perspektifle iştirak endeksini pahalandırmak olacağını söyleyebilirim. Makroekonomik çerçevede önemli bir bozulma yaşanmadığı sürece, bu yıl da iştirak endeksinin BIST geneline kıyasla vakit zaman müspet ayrışma ihtimalinin güçlü olduğunu söylemek mümkün. Fakat her vakit olduğu üzere yatırım kararlarında şirket bazlı tahlil ve risk idaresinin ön planda tutulması büyük kıymet taşıyor.”
