HABER MERKEZİ – NASA’nın yeni jenerasyon Ay programının en kritik adımlarından biri için düğmeye basıldı. Artemis 2 vazifesinde kullanılacak olan roket, 17 Ocak Cumartesi günü Florida’daki Kennedy Uzay Merkezi’nde bulunan Launch Complex-39B fırlatma rampasına taşındı. Yaklaşık 6.4 kilometrelik yol, roketin devasa yapısı nedeniyle neredeyse 12 saat sürdü.
Fırlatma rampasına yerleştirilmesi ile birlikte aslında Artemis 2 roketini büsbütün monte edilmiş halde birinci sefer görmüş olduk. Mühendisler, roketi son 1.5 yıldır modül kesim birleştirerek bu evreye getirmişti.
ŞUBAT AYINDA AYA SEYAHAT BAŞLIYOR
Yaklaşık 98 metre yüksekliğe sahip olan ve yakıt doluyken 2.870 ton yüke ulaşan SLS roketi, iki adet uzay mekiği devrinden kalma katı yakıt güçlendiricisi ve tekrar mekik programından uyarlanan dört RS-25 motoruna sahip. Bu sistemin ve tabi ki vazifenin gayesi ise Orion uzay aracını ve mürettebatını Ay seyahatine inançlı halde taşımak.
NASA, roketin rampaya ulaşmasının akabinde önümüzdeki haftaları sistem entegrasyonları ve denetimlerle geçirecek. Bu sürecin en kritik evresi ise 2 Şubat’ta yapılması planlanan “wet dress rehearsal”, yani yakıt dolu halde gerçekleştirilecek fırlatma provası olacak. Her şey meselesiz bir halde ilerlerse, Artemis 2 için en erken fırlatma tarihi olarak 6 Şubat öne çıkıyor. Alternatif pencereler ise sırasıyla evvel 11 Şubat, aksilik yaşanması durumunda ise Mart – Nisan periyoduna kadar uzanıyor.
ARTEMİS MİSYONLARI NEDİR?
Artemis misyonları için kısaca NASA’nın AY’a seyahat planı diyebiliriz. Artemis 2, isminden da anlaşılabileceği üzere bu programdaki ikinci vazife ve Orion kapsülünün birinci beşerli uçuşu olacak. Misyonda NASA astronotları Reid Wiseman, Victor Glover ve Christina Koch ile Kanada Uzay Ajansı’ndan Jeremy Hansen yer alıyor. Yaklaşık 10 gün sürecek vazifede, mürettebat Ay yörüngesine girmeyecek, bunun yerine Ay’ın etrafından dolanarak Dünya’ya geri dönen inançlı bir uçuş rotası izlenecek.
Görsel kaynağı: NASA
NASA daha evvel Artemis 1 vazifesinde, benzeri bir rota izlemiş lakin insansız bir kapsülü Ay’ın etrafından dolaştırarak dünyaya geri getirmişti. Yani yeni misyon aslında Artemis 1’in beşerli bir versiyonu olacak. Artemis 2, 2022 yılında gerçekleşen Artemis 1’in akabinde Orion’un hayat takviye sistemlerini gerçek şartlarda test edecek birinci adım olması açısından büyük değer taşıyor.
NASA, evvelki misyonda yaşanan hidrojen sızıntıları ve hava şartları üzere problemlerin Artemis 2’de tekrarlanmamasını hedefliyor. Yetkililer, roketin mevcut durumuna dair temkinli ancak optimist bir tablo çiziyor. Bu nedenle en ufak aksilikte fırlatmanın gecikmesi gündemde. Daha evvel emsal senaryolar yaşanmış olsa da şu tarihe kadar planlamalarda bir sapma gözükmüyor.
Artemis 2’nin başarısı, direkt Ay’a inişi hedefleyen Artemis 3’ün mukadderatını de belirleyecek. Halihazırda 2027 amacının ötesine sarkabileceği konuşulan Artemis 3 için, bu uçuş adeta bir dönüm noktası olacak. Artemis 3’te bu sefer Orion ömür kapsülü Ay’a inecek. Böylelikle insanoğlunun yıllar sonra Ay’a bir sefer daha adım atması planlanıyor.
Artemis 2’yi aslında yalnızca bir Ay uçuşu olarak görmemek lazım. NASA’nın uzun vadeli Ay üssü ve derin uzay gayelerinin de temel taşlarından biri. Bildiğiniz üzere hem NASA hem de SpaceX ve Çin menşeli birçok firmanın evvel Ay’a, sonrasında ise Mars’a koloni kurma planları bulunuyor. Bu nedenle Artemis vazifesinin kıymeti hayli büyük.
Önümüzdeki haftalarda yapılacak yakıt testleri ve sistem denetimleri, misyonun Şubat ayında sahiden fırlatılıp fırlatılamayacağını netleştirecek. Uzay meraklıları için gözler şimdiden Kennedy Uzay Merkezi’ne çevrilmiş durumda.
