DUYGU ERDOĞAN / İSTANBUL – Altın fiyatında bilhassa global gelişmeler ve jeopolitik risklerin tesiriyle yeni rekor düzeyler sürpriz olmayacak üzere görünüyor. Tıpkı durumda bulunan ve dünyada daha sonlu üretimi olan gümüşte ise yükseliş daha süratli seyrediyor. Yatırım bankaları ve analistlerin iki değerli metal için birinci beklentileri; ons altında 5 bin dolar ve gümüşte ise 100 dolar seviyesi… Altın ve gümüş adım adım birinci amaca hakikat ilerliyor. Ons altında 5 bin dolar, gümüşte ise 100 dolar için son bir haftadır hareket çok hızlı. ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’i topraklarına katma isteğini giderek vurgulu hale getirmesi, şu an için en büyük takviye noktası olarak görülüyor.
Neler oldu?
Geçen hafta gümüş yüzde 11.74, altının ons fiyatı ise yüzde 1.71 artış gösterdi. Yılbaşından bu yana gümüşte yüzde 25.5, altında ise yüzde 6.3 getiri oluştu. Bu haftaya ise yeni düzeylerden başlayan metallerde Davos’ta Dünya Ekonomik Forumu’nda konuşulanlar ve Trump’ın çabucak her telaffuzunun tesiriyle epeyce yüksek bir ivme yakalandı. Altın için ‘güvenli liman’ algısı dünyadaki küçüklü büyüklü tüm yatırımcılar için yerini korurken, bilhassa büyük merkez bankalarının ve büyük hacimli ülke alımlarının da bu kapsamda alımlarını artırması değerli bir dayanak ögesi oluyor. Gümüşte de altın üzere bir inançlı alan bakışı giderek güçleniyor; gerek altına erişemeyenlerin birikim için alımı, gerekse endüstride yenilenebilir güç ve yapay zekâ yatırımlarında artan talebi ile buna karşılık kısıtlı üretim bu metale daha hızlı hareket alanı açıyor.
Piyasalarda ‘güven’ sıkıntısının temeli ise farklı gelişmelere dayanıyor. Özellikle geçen haftaki gelişmelerle birlikte yeni hafta piyasalarda kaygılı bekleyişi devam ettiriyor. Dünya genelinde İran başta olmak üzere artan jeopolitik tansiyonlar bedelli metalleri desteklerken, yatırımcıların odağı Grönland’a ait telaffuzlara çevrili durumda.
İlk maksat belli
2025 yılında dünyada merkez bankalarının altın alımları 300 tonu aştı. Türkiye de Kazakistan ve Azerbaycan ile en çok alım yapan ülkelerden oldu. Yatırım bankaları ve analistler altın ve gümüşte birinci gayelerini koruyor.
Research, kısa vadeli gaye fiyatları koruduğunu duyururken, maksat fiyatları olarak 5 bin dolar ve 100 dolar düzeylerini işaret etti. Kuruluş, gümrük tarifelerine ait kararların daha da gecikmesine bağlı belirsizliğin, ABD’deki metal stoklarının global piyasalara süratli halde geri dönmesini şimdilik engelleyebileceği ve bunun da fiziki piyasalardaki global sıkılığı uzatabileceğini söz edildi.
BNP Paribas Emtia Stratejisi Yöneticisi David Wilson da, jeopolitik tansiyonlar ve ekonomik belirsizliklerin tesiriyle altının 5 bin dolar hududuna dayanacağını, gümüşün ise 100 doları gördükten sonra sert bir düzeltme yaşayacağını öngörüyor. Bloomberg’e konuşan David Wilson, ‘Trump etkisi’ diyor ve altın fiyatlarındaki yükselişin gerisindeki temel nedenin belirsizlik olduğunu vurguluyor.
Rekor üstüne rekor
Altında dün yeni bir rekor düzey daha görüldü; gün içinde yüzde 2.5’e yakın kıymet kazanan, pazartesiden bu yana ise yüzde 6.3 yükseliş görüldü. Bu sayede ons altında fiyat 4 bin 862 doların üzerinde oluştu. Gümüş ise 95.13 doların üzerini gördü. Kapalıçarşı kuyumcu esnaflarından Nazar Özsahakyan, ‘Trump etkisi’ olarak tabir edilen tanıma dikkat çekerken, şu değerlendirmeyi yaptı: “Piyasa öngörülemiyor; her gün dünyanın farklı bir noktasında bir kriz oluyor ve bu krizler artık hayli birbirine bağlı hale gelen tüm ülkeleri bir formda etkiliyor. Yatırımcı öteki yatırım enstrümanlarını değerlendiremiyor zira ani düşüşler yüksek kayıp getiriyor. En uygunu bu durumda değerli metallerdir.”
Gümrük tehdidi
Geçen hafta Fed Başkanı Jerome Powell’ın, ABD Adalet Bakanlığı’nın Fed binalarının yenilenmesiyle ilgili olarak kendisine yönelik bir cezai iddianame tehdidinde bulunduğunu duyurması, bankanın özerkliğine yönelik kaygıların de artmasına neden olmuştu.
ABD Başkanı Trump, Çin ve Rus gemilerinin Kuzey Buz Denizi’nde dolaşmalarını mazeret ederek Danimarka Krallığı’na bağlı dünyanın en büyük adası olan Grönland’ı ABD topraklarına katma isteğini lisana getiriyor. Söylemlerini sertleştiren Trump ayrıyeten AB ülkelerini gümrük tarifeleri uygulamakla tehdit ediyor. Fransa Cumhurbaşkanı Macron’un Davos’ta sarf ettiği “AB zorbalığa boyun eğmeyecek” açıklaması da tansiyonu yükseltti.