Yardım kuruluşu Oxfam, İsviçre’nin Davos kentinde düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu’nun (WEF) açılışıyla eş vakitli olarak yayımladığı son raporunda, global servet eşitsizliğinin son yılların en yüksek düzeyine çıktığını duyurdu. Rapora nazaran, milyarderlerin servet artış suratı evvelki devrin üç katına yükseldi. Oxfam bilgilerine nazaran, dünya genelindeki milyarderlerin toplam serveti 2025 yılında yüzde 16 artarak 18.3 trilyon dolara ulaştı. Birebir yıl içinde milyarder sayısı birinci defa 3.000 hududunu aşarak tarihi bir düzeye çıktı. Raporda, global milyarder servetinin 2020’den bu yana yüzde 81 oranında arttığı da vurgulandı. Raporda, Tesla ve SpaceX’in CEO’su Elon Musk’ın net serveti 500 milyar doları aşan birinci kişi olduğu belirtildi. Oxfam, bunun “milyarderler için yeterli bir on yılın” en çarpıcı göstergelerinden biri olduğuna dikkat çekti.
4.1 milyar beşere eşit
Rapora nazaran, milyarderlerin sırf son bir yılda servetlerine eklediği 2.5 trilyon dolar, dünyadaki en fakir 4.1 milyar insanın toplam varlığına eşit. Oxfam, artan servet ağırlaşmasının sadece ekonomik değil, siyasi ve demokratik sonuçlar da doğurduğuna işaret etti. Rapora nazaran, milyarderlerin siyasi bir makama sahip olma ya da direkt siyasi karar alma süreçlerini etkileme mümkünlüğü, sıradan vatandaşlara kıyasla 4.000 kat daha fazla.
Dünya Bedeller Araştırması’nın (World Values Survey) 66 ülkede yaptığı çalışmaya atıf yapan Oxfam, her iki şahıstan birinin, zenginlerin ülkelerinde seçimleri “satın alabildiğini” düşündüğünü aktardı. Raporda, ultra zenginlerin medya üzerindeki tesirinin de süratle arttığı kaydedildi. Jeff Bezos’un Washington Post’u, Elon Musk’ın X’i (eski Twitter), Patrick Soon-Shiong’un Los Angeles Times’ı ve Vincent Bolloré’nin Fransa’daki CNews kanalını denetim etmesi örnek gösterildi.
‘EŞİTSİZLİK’ UYARISI!
Oxfam’dan, global eşitsizliğin azaltılması için hükümetlere davet:
■ Çok servetin daha yüksek oranlarda vergilendirilmesi.
■ Eşitsizliği azaltmaya yönelik ulusal planların uygulanması.
■ Siyaset ile sermaye ortasındaki alakanın daha sıkı kurallarla sonlandırılması.
■ Medya ve toplumsal medya üzerindeki ağırlaşmaya karşı daha güçlü kontrol düzeneklerinin kurulması.
ÜST SEVİYEDE İŞTİRAK REKORU
WEF Yıllık Toplantıları tarihindeki rekor üst seviye hükümet temsilcisi iştirakine sahne olacağı öngörülen bu yılki tepe, ağır güvenlik tedbirleriyle yapılıyor. İsviçre polisi ve askeri, Davos ile temaslı tüm kara ve demir yollarını “yapay zekayı” kullanarak sıkı kontrole tabi tutuyor. Davos’a gelen siviller güvenlik güçlerince yüz taramasından geçiriliyor ve aranıyor.
Zirvenin değerli katılımcıları arasında, ABD Başkanı Donald Trump, Çin Başbakan Yardımcısı He Lifeng, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Filistin Başbakanı Muhammed Mustafa, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei başta olmak üzere birçok siyasi başkanın yer alacağı öngörülüyor.
VERGİ POLİTİKALARI
Oxfam, servet artışının gerisindeki temel nedenleri; ABD’de Donald Trump devrinde uygulanan vergi indirimleri, çok uluslu şirketlere sağlanan muhafazalar, monopol tersi kontrollerin gevşetilmesi ve yapay zekâ şirketlerinin piyasa kıymetlerindeki süratli yükseliş olarak sıraladı. Rapora nazaran, sadece Trump’ın 2025’te hayata geçirdiği vergi düzenlemeleriyle, yıllık geliri 1 milyon doların üzerinde olanların gelirlerinde ortalama yüzde 3 artış sağlandı. Raporda ayrıyeten, 2025 yılı boyunca 68 ülkede en az 142 büyük hükümet aksisi protesto yaşandığı, bu şovların birçoklarının şiddetle bastırıldığına dikkat çekildi.
