Evrin Güvendik / ANKARA – Türkiye’de çocukların faili olduğu hatalar son periyotta büyük artış gösterdi. Çocuğun çocuğa şiddet uyguladığı, ölenin çocuk öldürenin çocuk olduğu cinayetler, suça sürüklenen çocukları gündemden düşürmüyor. TBMM Araştırma Kurulu da giderek artan suça sürüklenen çocuklar sıkıntısına yönelik çalışmalarını sürdürüyor. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Toplumsal Hizmet Kısım Lideri Prof. Dr. Miraç Burak Gönültaş, teklifleriyle Meclis Suça Sürüklenen Çocuklar Komisyonu’nda sunum yaptı.
Suça iten nedenler
Prof. Dr. Gönültaş, çocuk suçluluğunda ailenin kıymetli olduğunu, aileye bağlılık düştükçe okula bağlılığın düştüğünü, bu 2 faktörün çocuğun suça karışma seviyesini artırdığını söyledi. Çocuk suçluluğunun tekrar tanımlanması gerektiğini belirten Gönültaş, “Üç sacayağı üzerine kurulu yeni bir tarif yapılmalı. Birincisi, sosyalizasyon sorunlarını ortaya koymalı; ikincisi, anti toplumsal alanın tesirini ortaya koymalı; üçüncüsü de çocuk adalet sisteminin kıymetini ve yerini ortaya koymalı” dedi. Gönültaş, çocukta “sık palavra söyleme, otoriteyle, meskende anne babayla, okulda öğretmen ve idareyle çatışma, okuldan ve meskenden kaçma, geç saatlere kadar dışarıda kalma ve husus kullanımı” üzere durumların “suç için staj yapma” ortamı sağladığına dikkat çekti. Çocuk suçluluğunun 16-18 yaşında daha çok ağırlaştığını aktaran Gönültaş, bu yaş kümesi çocukların öteki suçlularla etkileşiminin hem onları suça sürüklediği hem de mağdur olma ihtimallerini artırdığını söz etti.
Bire bir koçluk
Gönültaş, çocuk suçluluğuyla gayret kapsamında ABD’de uygulanan Aile ve Gençlik Başarısı Programı’nın (FAYS)en başarılı program olarak değerlendirildiğini, bu programda şiddete ve suça karışan çocuklara teğe bir koçluk hizmeti verildiğini söyledi. Gönültaş, Kanada’da uygulanan “Korkutarak Yola Getirme” projesiyle ise suça karışan çocukların yetişkin cezaevlerindeki ortamı görmelerinin sağlandığını lakin endişenin caydırıcılık tesirinin olmadığının görüldüğünü kaydetti. Gönültaş, Adana’da evvel 120 çocukla başlanılan “Yaşam koçlarıyla umut yıldızı” projesinin Türkiye’de yaygınlaştırılmasını önererek, projeyi anlattı:
Polislere eğitim
“Çocukların yaş aralığı 16-18’di. Çok güç bir gruptu, birkaç cürüm işlemiş, içinde unsur bağımlısı olan çocuklarımız da vardı. Yüklü olarak mal varlığına yönelik cürümler vardı, terör cürümleri vardı. Öteki projelerde olmayan farklı bir şey vardı; hayat koçları. Bu projede bilhassa çocuk polisi arkadaşlarımızı lakin toplum takviyeli polis arkadaşlarımızı her bir çocuğa hayat koçu olarak belirledik. Bu işçimize ömür koçluğu eğitimi verdik. Projeyi 105 çocukla bitirebildik, 15 çocuğumuz ayrıldı. Çocuklarımızdan 65’ini sivil toplum örgütleri ve bilhassa meslek odaları vasıtasıyla işlere yerleştirdik. Proje bittikten sonra kabahat kayıtlarına yine baktık; yalnızca suça karışan çocuk sayısının 15 olduğunu, yüzde 85’inin suça karışmadığını gördük.”
‘Sosyal denetimle takip edilmeli’
Çocuk suçluluğunu önlemeye yönelik mottosunu “evde anne, mahallede muhtar, hayatta mentor” olarak lisana getirdiği “göz (sosyal kontrol)” modelini anlatan Gönültaş, “Çocuğun üzerinde toplumsal denetimi ne kadar artırabilsek konutta anne, baba, mahallede bir büyük, akraba ya da muhtar, okulda öğretmen, hayatta mentor (yaşam koçu) elhasıl çocuğu ne kadar takip eden kişi varsa antisosyal davranışın ortaya çıkma ihtimali o kadar azalıyor” dedi.
Şiddet yaşı eşitledi: Akran zorbalığı
Art arda gelen haberler, çocuklar ve gençler ortasındaki şiddetin daha ağır sonuçlar doğurduğunu bir sefer daha ortaya koyuyor. AVM’lerden sokaklara uzanan olaylarda akranlar kavgalarında yumruk, tekme dışında, bıçak en sık kullanılan silah oluyor…
AVM’de bıçaklı kavga
Ankara, Etimesgut’ta evvelki gün akşam saatlerinde bir alışveriş merkezinde (AVM), 18 yaşından küçük iki küme, kız arkadaş sıkıntısı nedeniyle tartıştı. Tartışma hengameye dönüştü, kesici aletler ortaya çıktı, D.Ç. bıçakla M.E.B.’yi yaraladı. Yaralanan M.E.B., hastaneye sevk edildi. AVM’de yaşanan hengame cep telefonuyla kaydedildi. Polis, 18 yaşından küçük D.Ç., M.U. ile Ö.F.D. yakaladı. Bıçak dahil kesici aletlerin AVM’ye nasıl sokulduğu araştırılıyor.
Esnaf ayırdı
Karabük’te bir küme genç, akranları olan bir gence saldırdı. Mahallede bayan kuaförlüğü yapan bir esnaf duruma müdahale etmesiyle, darp edilen çocuk kurtarıldı. O anlar, olayın yaşandığı iş yerinin güvenlik kamerasına yansıdı.
Çocuk gaspçılar
Afyonkarahisar’da 5 Ocak’ta markete gelen yüzleri maskeli 2 bireyden biri, elindeki tabancayla iş yeri sahibini tehdit ederek, kasadaki paraları vermesini istedi. Bu sırada öbür şüpheliler, iş yeri sahibine biber gazı sıktı, silahla tehdit etti ve kasadaki 9 bin 500 lirayı gasp etti. Kaçan hırsızlar, polisin 1467 saatlik güvenlik kamerası izlemesiyle tespit edildi, Polisin gözaltına aldığı P.B.D. (17) ile S.A.O. (17) çocuk gaspçılar tutuklandı.
Aileye tehdide 3 tutuklama
İstanbul, Güngören’de öldürülen 2009 doğumlu Atlas Çağlayan’ın ailesine tehdit bildirileri atan ve toplumsal medya hesaplarından provokatif paylaşım yapan 6 kişi gözaltına alınmıştı. Provokatif paylaşımlarda bulunan 3 kuşkulu tutuklama talebiyle sevk edildiği Sulh Ceza Hakimliği tarafından tutuklandı. Üç kuşkulu ise savcılığın talimatıyla özgür bırakıldı.
Atlas’ın annesine “Oğlunuzun olayında bizimde parmağımız var. Bir şey yapmaya kalkarsanız hepiniz yanarsınız” bildirisi atan S.T ile Y.T. isimli abla-kardeş ise dün Şanlıurfa’da gözaltına alındı. SEGBİS’le tabirleri alınan kuşkulu iki kardeş söz işlemelerinin akabinde tutuklanma talebiyle nöbetçi mahkemeye sevk edildi.Ferit Güçlü ● HABER MERKEZİ
16 yaşında cezaevinde
Samsun’da bıçaklı hengamede yeniden çocuklar vardı. Bir fırının pastane kısmında oturan gençler, birebir masada oturan öteki bir kişinin bıçaklı saldırısına uğradı. Arbedeye öbür masada oturanlar da dahil oldu, darp ve bıçaklama sonucu A.E.A. (17) ve B.K. (19) yaralandı. Yaralılar hastaneye kaldırıldı, gözaltına alınan E.K. (16) tutuklandı. Tekrar Samsun’da yaşanan diğer bir olayda bir kişiyi bıçakla yaralayan 16 yaşındaki A.M.Ç’ye mesken mahpusu verildi.
