AYŞE ÖZDEMİR – Komşumuz İran, tarih boyunca huzur bulamadı. Siyasi çalkantılar, İranlılara daima mutsuzluk getirdi. Mutsuzlukta başı, eski İran Şahı İstek Pehlevi’nin zümrüt gözleriyle ünlü ikinci eşi Süreyya Esfendiyari Bahtiyari çekti. Süreyya’nın ‘ah’ı bugün de çatışma yaşayan İran’ın üstünde gölge üzere dolaşıyor. 1941 – 1979 yılları ortasında İran’ı yöneten Şah İstek Pehlevi birinci evliliğini, 1939’da Mısır Prensesi Fevziye ile yaptı. 1940’da kızları Şehnaz’ı dünyaya getiren Fevziye, tahta bir erkek vâris veremeyince Pehlevi’den 1945’de ayrıldı. Pehlevi ikinci evliliğini, 1951’de Tahran’daki Gülistan Sarayı’nda Süreyya İsfendiyari Bahtiyari’yle yaptı.
Ağlayarak ayrıldılar
İranlı diplomat Halil İsfendiyari ile Alman Eva Karl’ın tek kızı Süreyya, İran’da doğmuş fakat Avrupa’da yetişmişti. Birbirine âşık olan Süreyya ile Pehlevi’nin hayali, tahta bir erkek vâris vermekti. Lakin Süreyya’nın çocuğu olmuyordu. O vakitler tüp bebek sistemi yoktu. Gebe kalamayan Süreyya ile Pehlevi hanedan baskısıyla yedi yıl sonra ayrıldı. Şah 1958’de ağlayarak boşandıklarını açıkladı. “Mutluluğum feda edildi” diyen Süreyya ise ömrünün kalanını Avrupa’da geçirdi. Romantizm yaşadığı direktör Franco Indovina da 1972’de uçak kazasında ölünce “Mahzun Prenses” Süreyya aşk defterini tümüyle kapattı.
Peş peşe dram
Şah ise 1959’da evlendiği Farah Diba’dan ikisi erkek dört çocuk sahibi oldu. Fakat o taht kimseye yâr olmadı. 1979’da Humeyni’nin devirdiği Şah ve ailesi yurt dışına kaçtı. Şah İstek Pehlevi 1980’de Mısır’da öldü. Farah Diba ile Pehlevi’nin kızı Leyla 2001’de Londra’da ilaç ve kokain karışımından öldü, küçük oğulları Ali İstek ise 2011’de intihar etti. Farah Diba büyük oğlu İstek Pehlevi (65) ve öteki kızı Farahnaz (63) ile teselli buldu. İran artık yine karışırken ABD’de yaşayan İstek Pehlevi tahta dönme hayali kuruyor, annesi Şahbanu Farah Diba (87) da oğlunu destekliyor.
‘Son kere görüşelim’
İran halkını büyük baskıyla yönetmiş olan Şah İstek Pehlevi, 1980’de Mısır’da pankreas kanseriyle çaba ederken, ikinci eşi Süreyya kendisini görmek istedi. Pehlevi, kendisini hâlâ sevdiğini belirten bir mektup yollayan Süreyya’ya “Bekliyorum” dedi. Lakin Süreyya, Mısır’a ulaştığında Pehlevi ölmüştü. Bir sefer daha yıkılan Süreyya ise 2001’de 69 yaşında Paris’te vefat etti. Çiftin aşkının ayrılsalar da daima devam ettiği biliniyor.
