‘Kırmızı beni hiç bırakmadı’

Seray Şahinler – Ülkemizde soyut sanatın değerli temsilcilerinden Habip Aydoğdu, 10 yıl sonra sanatseverlerle buluştu. Sanatkarın “Bir Rengin Tanıklığı” başlıklı ferdî standı Brieflyart Sanat Galerisi’nde ziyarete açıldı. Yapıtlarda, sanatkarla bütünleşen ‘kırmızı’nın tekrar kaygısını en net ve etkileyici hâliyle anlattığına şahit oluyoruz. Sanatkarın askerlik yıllarında başladığı bu özgün imza, hem şahsî tarihi hem yaşadığı coğrafyanın tanıklığına dönüşüyor. Kırmızı, Aydoğdu’nun yapıtlarında, isyanın, aşkın, göçün, savaşların, sevginin, huzurun, huzursuzluğun, gururun, gücün, gizemin rengi oluyor.

Kırmızı deyince akla gelen sanatkarlardan birisiniz. Kırmızıyla öykünüz nasıl başladı?

Çok uzun hikâye… Aslında biraz yokluktan, biraz çaresizlikten gelmişti. Ben Orta Anadolu’dan gelen biriyim, Mardin Nusaybin’de askerlik yapmıştım. Bugünün şartlarıyla ve o günün toplumsal iklimiyle çok uyuşmuştu. Mardin’e gidince o dünyayı hiç bilmediğimi fark ettim, Nusaybin her şeyiyle çok kozmopolit bir yerdi. Oradan etkilenip evvel bir şeyler yazdım, sonra yazdıklarım beni çok tatmin etmedi. Anlatmasam olmayacaktı. Istampa mürekkebiyle kâğıtlar üzerine bir şeyler denedim, hoşuma gitmeye başladı. 150-200’e yakın, çoğunlukla kırmızı ıstampa mürekkebi ve dolma kalemiyle fotoğraf ürettim. Birinci standımı de o denli gerçekleştirdim Ankara’da… Sonra esasen kırmızı beni bırakmadı ben de onu bırakmadım.

■ Bu serginizdeki işlerde de kırmızıya eşlik eden siyah ve beyaz var.

Siyahı ve beyazı çok seviyorum. Siyah, kırmızının yanında bir başkalaşıyor, öbür bir güç veriyor. Siyahın kırmızıdan daha ağır bir anarşist yanı var, acayip bağlantı kuruyor. Bazen de beyazdan yardım alıyorum. Üçü bütünleştikten sonra kendimden geçiyorum, gün ne vakit bitiyor, fotoğraf ne vakit bitiyor fark etmiyorum. Fotoğrafla üretim sürecim çok sorunlu geçer.

Sancılı mı üretim süreciniz?

Çok sancılı. Herkesin bildiğinin ötesinde bir şey. Yüzlerce, onlarca kere tekrar dönüşüyor fotoğraf. Ne vakit seni tatmin edeceği, nasıl bir yere varacağı hiç aşikâr değil. Onları görememek hem hoş hem berbat. Sonu belirli olan şeyleri sevmiyorum. Deneysellemeyi seviyorum. Süreç çok belirleyici oluyor, doğaçlamaya olabildiğince müsaade veriyorum. Bilinçaltına fakat bu türlü girebiliyorum. Gerçek sanatın da insanın kendi olabilmesinin de lakin bilinçaltıyla buluştuğunda olduğuna inanıyorum.

Çok uzun vakittir stant açmıyorsunuz, bunun özel bir nedeni var mı?

Evet, İstanbul’da da Ankara’da da sergilerim oldu, sonra stant açmadım. İstiyorum ki sunumuyla, bağlantısıyla, arşiviyle seviyeli bir galericilik yapılsın. Aç-kapa galericiliğini sevmiyorum. Geride iz bırakmayan stantlar yapmak istemiyorum. İllaki büyük yerler olmasına gerek yok, bendeki tesirli izi değerli. Brieflyart bunların hepsini beni hiç yormadan yaptı.

Bizim coğrafyamızın rengi

Kırmızının seyri vakitle nasıl değişti sizde?

Zaman vakit geriye çekildiği devirler yaşadım. 2000’li yıllardan itibaren kırmızının iktidarı kelam konusu oldu. Benim de algılayamadığım biçimde, kırmızı benimle bütünleşti. Yakın coğrafyamız dertli bir coğrafya. Bizim de rengimiz bana daima kırmızı üzere geldi. Her şeyi söz edebiliyorsunuz, daha çok isyanın ve hareketin rengi üzereydi. Ama sonraları sabrın, aşkın, sevginin aklınıza gelebilecek hayati sıkıntıların rengi oldu. Kovid’i, sarsıntısı, dünyada, ülkemizde ya da yakın coğrafyada anlatabilecek rastgele bir sorunu neredeyse bu renk tek başına çözüyor. Bir gün inşallah kırmızıyla bütün sıkıntımı anlatırım, fakat şimdi daha olmadı.