TBMM Genel Heyetinde trafik cezalarının artırılmasına yönelik düzenlemeleri de içeren Karayolları Trafik Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin 10 unsuru daha kabul edildi.
Genel Şurada kabul edilen hususlara nazaran, tartı ve boyutları bakımından özelliği olan, öbür ulaşım sistemleri ile taşınması olmayan ve taşıma hududunu aşıp da taşınması mecburî olan yüklerin taşınması ile trafiğe çıkışları özel müsaadeye bağlı araçlar için Karayolları Genel Müdürlüğünden müsaade alınması mecburî olacak.
Özel yüklerin taşınması ile trafiğe çıkışları özel müsaadeye bağlı araçlardan yolun imal, bakım ve işletilmesinden sorumlu kurum yahut kuruluşça karayolu kullanım bedeli alınacak.
Karayolu kullanım bedeli, dingil başına tonaj ölçüsü, dingil sayısı, taşıma aralığı ve karayolunun proje ömrünün azaltılmasına karşılık olan bedel dikkate alınarak her takvim yılı için Karayolları Genel Müdürlüğünce belirlenerek ilan edilecek.
Özel yüklerin taşınması ile trafiğe çıkışları özel müsaadeye bağlı araçlara verilecek müsaadenin adap ve temelleri İçişleri Bakanlığının görüşü alınarak Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca yönetmelikle belirlenecek.
Özel yüklerin taşınmasında trafik zabıtası dayanağının alınması halinde dayanak verilecek her gün için 16 bin lira hizmet bedeli alınacak ve bu bedel her yıl, bir evvelki yıla ait olarak Vergi Adap Kanunu’nun yinelenmiş 298’inci unsuru uyarınca tespit ve ilan edilen yine değerleme oranında artırılarak uygulanacak. Bu hizmet bedeli genel bütçeye gelir kaydedilecek.
EHLİYETSİZ ARAÇ KULLANANLARA YÖNELİK CEZALAR
Sürücü dokümanı sahibi olmadan motorlu araçları kullananlara 40 bin lira, mahkemelerce yahut cumhuriyet savcılıklarınca ya da kanunda belirtilen yetkililerce şoför dokümanı süreksiz olarak ya da tedbiren geri alınmasına karşın motorlu araçları kullananlara 200 bin lira idari para cezası verilecek.
Sürücü evrakı iptal edildiği halde motorlu araçları kullananlara da 200 bin lira idari para cezası uygulanacak. Ayrıyeten, motorlu araçların sürülmesine müsaade veren işleten de tescil plakası üzerinden 40 bin lira idari para cezasına çarptırılacak.
Kara yollarında tersine bir işaret bulunmadıkça motosiklet, araba, kamyonet, panelvan, minibüs ve otobüs dışındaki kamyon ve alımlı üzere araçların şerit izlem kurallarına yönelik düzenleme yapılacak. Bu çerçevede, motosiklet, araba, kamyonet, panelvan, minibüs ve otobüs dışındaki araçları kullanırken şoförler birebir tarafta gitmek zorunda olacak.
Sürücüler, iki şeridi bulunan yollarda geçme ve dönme dışında soldaki şeridi kullanamayacak, ikiden fazla şeridi bulunan yollarda geçme dışında sağdan ikinci şeridi kullanamayacak, ikiden fazla şeridi bulunan yollarda sola dönme dışında en sağdaki iki şerit dışındaki şerit yahut şeritleri kullanamayacak.
Ayrıca şoförler, yerleşim yeri içerisinde bölünmüş kara yollarında araçlarını aykırı istikamette süremeyecek.
Sürücüler, otoyollarda yahut yerleşim yeri dışındaki bölünmüş kara yollarında araçlarını zıt istikamette süremeyecek.
Yaya yollarında araç sürülmeyecek, bisiklet yolu ve bisiklet şeridinde bisiklet ve elektrikli skuter dışındaki taşıtlar sürülmeyecek. Şoförler, taşıt trafiğine kapalı yahut makul taşıtlar için ayrılmış yollarda müsaade verilenler dışındaki araçları süremeyecek.
Öte yandan şoförler, araçlarını, kol yahut küme halinde, konvoy halinde yahut münferiden sürerken, başka araçların geçişini zorlaştıracak yahut tehlikeye sokacak biçimde keyfi hareketlerle trafiğin akışını kısmen yahut büsbütün engelleyecek formda araçlarını kara yolu üzerinde durduramayacak.
SALDIRGAN ŞOFÖRLERE CEZA GELİYOR
Trafiği aksatacak yahut tehlikeye sokacak halde gerisi gerisine birden fazla şerit değiştirenlere, otoyollarda yahut yerleşim yeri dışındaki bölünmüş kara yollarında araçlarını aykırı istikamette sürenlere, araçlarını konvoy halinde yahut münferiden sürerken, öbür araçların geçişini zorlaştıracak yahut tehlikeye sokacak formda keyfi hareketlerle trafiğin akışını kısmen yahut büsbütün engelleyecek formda araçlarını kara yolu üzerinde durduranlar 90’ar bin lira idari para cezasına çarptırılacak. Ayrıyeten bu şoförlerin sürücü dokümanları 60 gün mühletle geri alınacak, araçlar 30 gün müddetle trafikten menedilecek.
Genel Heyette AK Parti’nin kabul edilen önergesiyle, kanunda öngörülen form, koşul ve metotlara uygun olarak düzenlenen toplantı ve şov yürüyüşleri esnasında araçların kara yolu üzerinde durdurulması halinde idari para cezası uygulanmayacak, bu aksiyon kabahat oluşturmayacak.
Trafikte akın emeliyle öbür bir aracı ısrarla takip eden yahut bu hedefle araçtan inen şoförlere 180 bin lira idari para cezası uygulanacak, şoför dokümanları 60 gün mühletle geri alınacak, araçlar 30 gün müddetle trafikten menedilebilecek.
Araçlarını karşıt istikamette sürdüğü ya da trafikte hücum hedefiyle öteki bir aracı ısrarla takip ettiği, atak hedefiyle araçtan indiği gerekçesiyle şoför evrakları geri alınan şoförlerin, ehliyetleri psikoteknik değerlendirmeden geçirilmesinin akabinde iade edilecek.
Kara yollarında trafiğin akışına yönelik kurallara uymadığı için şoför dokümanları geri alınan şoförlerden, son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye yanlışsız 5 yıl içinde şoför dokümanı ikinci kere geri alınanların şoför evrakları iptal edilecek. Şoför dokümanı iptal edilenlerin tekrar şoför dokümanı alabilmeleri için şoför kurslarına devam etmeleri ve yapılan imtihanlarda başarılı olarak motorlu taşıt şoförü sertifikası almaları gerekecek.
Bu şahısların şoför kurslarında eğitime başlayabilmeleri için şoför dokümanının iptal edildiği tarihten itibaren iptal nedenlerinde yer alan geri alma müddetleri kadar vaktin geçmiş olması, kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması ve tabi tutulacakları psikoteknik kıymetlendirme sonucunda şoförlüğe pürüz hali bulunmadığını gösterir dokümanın şoför kursuna ibrazı zarurî olacak.
KIRMIZI IŞIK İHLALİNİN TEKRARINDA CEZALAR KADEMELİ ARTIRILACAK
Trafiği düzenleme ve kontrolle vazifeli trafik zabıtası yahut özel kıyafetli yahut işaret taşıyan öteki yetkili bireylerin ihtar ve işaretlerine uymayanlara 3 bin lira idari para cezası verilecek. Trafik ışıklarına uymayan şoförler 5 bin lira idari para cezasına çarptırılacak.
Trafik işaret levhaları, aygıtları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen yahut gösterilen konular ile trafik güvenliği ve tertibi ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen öbür kural, yasak, mecburilik yahut yükümlülüklere uymayanlara 1000’er lira idari para cezası uygulanacak.
Kırmızı ışık ihlali yapan şoförlere bu ihlalin tekrarı hallerinde verilecek cezalar kademeli olarak artırılacak. Kırmızı ışık ihlali yapan şoförlere, son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye gerçek 1 yıl içinde ikinci sefer ihlal edilmesi halinde 10 bin lira, üçüncü sefer ihlal edilmesi halinde 15 bin lira, dördüncü kez ihlal edilmesi halinde 20 bin lira, beşinci kere ihlal edilmesi halinde 30 bin lira, altıncı sefer ihlal edilmesi halinde 80 bin lira idari para cezası verilecek.
Sabit yahut seyir halinde yürütülen kontrollerde polislerin ikaz ve işaretlerine karşın “dur” ikazına uymayarak kaçanlara 200 bin lira idari para cezası uygulanarak, şoför dokümanları 60 gün mühletle geri alınacak ve araç 60 gün müddetle trafikten menedilecek.
Kırmızı ışık ihlali yaparak trafik kazasına sebebiyet veren şoförlerin sürücü dokümanları 60 gün mühletle geri alınacak. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye yanlışsız bir yıl içinde ışıklı trafik işaretlerinden kırmızı renkli olanına uyma kuralını 3 kere ihlal ettiği tespit edilenlerin şoför dokümanları 30 gün, 4 kez ihlal ettiği tespit edilenlerin şoför dokümanları 60 gün, 5 kere ihlal ettiği tespit edilenlerin şoför dokümanları 90 gün mühletle geri alınacak. Bu kapsamda geri alınan şoför dokümanları geri alma müddeti sonunda şoförün psikoteknik değerlendirmeden geçirilerek şoför evrakı almasına mani hali olmadığının anlaşılması kaidesiyle iade edilecek.
Son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye yanlışsız bir yıl içinde ışıklı trafik işaretlerinden kırmızı renkli olanına uyma kuralını 6 sefer ihlal ettiği tespit edilenlerin şoför dokümanları iptal edilecek. Bu husus kapsamında şoför dokümanı iptal edilenlerin tekrar şoför dokümanı alabilmeleri için şoför kurslarına devam etmeleri ve yapılan imtihanlarda başarılı olarak motorlu taşıt şoförü sertifikası almaları gerekecek. Bu şahısların şoför kurslarında eğitime başlayabilmeleri için kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması, şoför dokümanının iptal tarihinden itibaren en az 1 yıl geçmiş olması ve tabi tutulacakları psikoteknik kıymetlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesi sonucunda şoförlüğe pürüz hali bulunmadığını gösterir evrakın şoför kursuna ibrazı zarurî olacak.
Uyuşturucu yahut uyarıcı husus aldığı tespit edilen şoförlere 150 bin lira idari para cezası uygulanacak ve şoför dokümanı iptal edilecek, bu bireyler hakkında ayrıca Türk Ceza Kanunu kararları uygulanacak.
TBMM Genel Şurasında trafik cezalarının artırılmasına yönelik düzenlemeleri de içeren Karayolları Trafik Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin 10 unsuru daha kabul edildi.
Kabul edilen unsurlara nazaran, uyuşturucu yahut uyarıcı hususların kullanılıp kullanılmadığı ya da alkolün kandaki ölçüsünü tespit gayesiyle, kollukça teknik aygıtlar yahut test kitleri kullanılacak.
Yapılan tespit sonucunda, 0,50 promilin üzerinde alkollü olarak araç kullandığı tespit edilen şoförlere verilen idari para cezası 700 liradan 25 bin liraya yükseltilecek.
Alkollü olarak araç kullanma nedeniyle şoför evrakı geri alınanlara ihlalin ikinci kere gerçekleşmesi halinde uygulanan idari para cezası 877 liradan 50 bin liraya çıkarılacak. Bu şoförler, ihlalin üç yahut daha fazla tekrarı halinde ise 150 bin lira idari para cezasına çarptırılacak.
Uyuşturucu yahut uyarıcı unsur aldığı tespit edilen şoförlere 150 bin lira idari para cezası uygulanacak ve şoför evrakı iptal edilecek. Bu şahıslar hakkında ayrıca Türk Ceza Kanunu kararları uygulanacak.
Sürücü evrakı iptal edilenlerin tekrar şoför dokümanı alabilmeleri için şoför kurslarına devam etmeleri ve yapılan imtihanlarda başarılı olarak motorlu taşıt şoförü sertifikası almaları gerekecek. Bu bireylerin şoför kurslarında eğitime başlayabilmeleri için dokümanın iptal edildiği tarihten itibaren en az 5 yıl geçmiş olması, Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması, şoförlerin psikoteknik değerlendirmeden geçmesi ve resmi sıhhat kurumlarından şoförlüğe mahzur hali bulunmadığını gösteren sağlık kurulu raporunun şoför kursuna ibrazı zarurî olacak.
Uyuşturucu yahut uyarıcı hususların kullanılıp kullanılmadığının ya da alkolün kandaki ölçüsünün kolluk tarafından tespit edilmesi için ölçüm yaptırmayan şoförlere 150 bin lira idari para cezası verilecek ve şoför dokümanı 5 yıl müddetle geri alınacak.
Geçici olarak geri alınan şoför evraklarının iade edilebilmesi için ilgili kişi hakkında kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması koşulu aranacak.
Son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye gerçek 5 yıl içinde toplamda 3 kez alkollü yahut uyuşturucu unsur tesiriyle yük ve yolcu nakliyeciliği yapan araçları kullananların ehliyetleri iptal edilecek. Şoför dokümanı iptal edilenlerin tekrar şoför evrakı alabilmeleri için şoför kurslarına devam etmeleri ve yapılan imtihanlarda başarılı olarak motorlu taşıt şoförü sertifikası almaları gerekecek.
Bu bireylerin şoför kurslarında eğitime başlayabilmeleri için dokümanın iptal edildiği tarihten itibaren iptal nedenlerinde yer alan geri alma mühletleri kadar vaktin geçmiş olması, kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması, şoförlerin psikoteknik değerlendirmeden geçmesi ve resmi sıhhat kurumlarından şoförlüğe mahzur hali bulunmadığını gösteren sağlık kurulu raporunun şoför kursuna ibrazı mecburî olacak.
Teklifle, Karayolları Trafik Kanunu’nda yer alan taşıt kullanma müddetlerine uyma zorunluluğuna yönelik kararda değişikliğe gidiliyor.
Buna nazaran, takograf aygıtı bulundurulması ve kullanılması zarurî olan taşıtlar, taşıt kullanma müddetlerine muhalif olarak kullanılamayacak ve kullandırılamayacak. İşleten, şoförün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın kelam konusu düzenlemede belirtilen kararlara muhalif olarak kullanılmaması konusunda gerekli önlemleri almak ve kontrolünü yapmakla yükümlü olacak.
Bu taşıtları kullanacakların taşıt kullanma, mola ve dinlenme müddetleri ile taşıtta birden fazla şoför görevlendirilmesi gereken haller, şoförlerin taşıtta bulunmaları gereken vakit aralığı, işletenlerin sorumlulukları ile kontrollerde uygulanacak yol ve temeller yönetmelikte belirlenecek.
Sürücüye, belirtilen günlük daima taşıt kullanma müddetinin bir saate kadar aşılması halinde 1000 lira, bu mühletin bir saatten fazla aşılması halinde 3 bin lira, günlük toplam taşıt kullanma müddetinin bir saate kadar aşılması halinde 3 bin lira, bir saatten 3 saate kadar aşılması halinde 5 bin lira, 3 saat ve daha fazla mühletle aşılması halinde ise 10 bin lira idari para cezası uygulanacak.
Sürücüye, haftalık yahut birleşik iki haftalık taşıt kullanma mühletinin 4 saate kadar aşılması halinde 10 bin lira, 4 saatten 15 saate kadar aşılması halinde 15 bin lira, 15 saat ve daha fazla aşılması halinde 20 bin lira, günlük dinlenme müddetlerinin ihlal edilmesi halinde 3 bin lira, haftalık dinlenme müddetlerinin ihlal edilmesi halinde ise 5 bin lira idari para cezası kesilecek.
Sürücünün tıpkı vakitte işleten olması durumunda idari para cezaları iki kat olarak uygulanacak. Şoförün birebir vakitte işleten olmaması durumunda ise sorumluluklarını yerine getirmeyen işletene de idari para cezaları tescil plakası üzerinden iki kat olarak uygulanacak. Araç kullanmak üzere birden fazla şoförün görevlendirilmesinin mecburî olduğu hallerde araçta bulunması gereken şoförlere ait ilgili konulara uymayan işletene 10 bin lira idari para cezası kesilecek.
HIZ SONU DÜZENLEMESİ
Teklifle, Karayolları Trafik Kanunu’nun sürat sonlarına uyma zorunluluğuna yönelik kararında değişikliğe gidiliyor. Buna nazaran, şoförler, tersine bir karar alınıp işaretlenmemişse yönetmelikte belirtilen sürat hudutlarını aşmayacak.
Hız ölçen teknik aygıt yahut çeşitli teknik yordamlarla yapılan tespit sonucu yönetmelikte belirlenen sürat sonlarını, yerleşim yeri içinde, 6-10 kilometre/saat aşanlara 2 bin lira, 11-15 kilometre/saat aşanlara 4 bin lira, 16-20 kilometre/saat aşanlara 6 bin lira, 21-25 kilometre/saat aşanlara 8 bin lira, 26-35 kilometre/saat aşanlara 12 bin lira, 36-45 kilometre/saat aşanlara 15 bin lira, 46-55 kilometre/saat aşanlara 20 bin lira, 56-65 kilometre/saat aşanlara 25 bin lira, 66 kilometre/saat ve daha fazlasını aşanlara 30 bin lira idari para cezası verilecek.
Söz konusu sürat sonlarını, yerleşim yeri dışında 11-15 kilometre/saat aşanlara 2 bin lira, 16-20 kilometre/saat aşanlara 4 bin lira, 21-25 kilometre/saat aşanlara 6 bin lira, 26-30 kilometre/saat aşanlara 8 bin lira, 31-40 kilometre/saat aşanlara 12 bin lira, 41-50 kilometre/saat aşanlara 15 bin lira, 51-60 kilometre/saat aşanlara 20 bin lira, 61-70 kilometre/saat aşanlara 25 bin lira, 71 kilometre/saat ve daha fazlasını aşanlara 30 bin lira idari para cezası uygulanacak.
Yerleşim yeri içinde sürat hududunu 46-55 kilometre/saatle ihlal edenlerin her seferinde 30 gün, 56-65 kilometre/saatle ihlal edenlerin her seferinde 60 gün, 66 kilometre/saatten fazla ihlal edenlerin her seferinde 90 gün mühletle şoför dokümanları geri alınacak.
Genel Konseyde AK Parti’nin kabul edilen önergesiyle, nüfusu 5 binin altındaki yerleşim yerlerinde yapılacak kontrolün yeri, mahalli mülki yönetim amiri tarafından belirlenecek.
Yerleşim yeri dışında sürat sonunu, 51-60 kilometre/saatle aşanların her seferinde 30 gün, 61-70 kilometre/saatle aşanların her seferinde 60 gün, 71 kilometre/saatten fazla aşanların her seferinde 90 gün müddetle şoför dokümanları geri alınacak.
Geri alınan şoför dokümanlarının iade edilebilmesi için verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması kaide olacak. Ayrıyeten son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye gerçek bir yıl içerisinde 5’inci sefer geri alınan şoför dokümanları, geri alma müddeti sonunda şoförün psikoteknik değerlendirmeden ve psikiyatri uzmanının muayenesinden geçirilerek şoför evrakı almasına mani hali olmadığının anlaşılması koşuluyla iade edilecek.
Hız sonlarının aşılıp aşılmadığını tespit etmekte kullanılan aygıtların yerini tespit yahut sürücüyü ikaz eden her türlü aygıtın imalatı, ithali ve araçlarda bulundurulması yasak olacak. Bu aygıtları imal ve ithal edenlere fiil diğer bir cürüm oluştursa bile ayrıyeten 370 bin lira, aygıtları araçlarında bulunduran işletene ise 185 bin lira idari para cezası uygulanacak. Ayrıyeten bu aygıtlara mülki amir tarafından el konulacak ve mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilecek. Kelam konusu karar 31 Aralık 2025’te yürürlüğe girecek.
GEÇİŞ ÜSTÜNLÜĞÜNE SAHİP ARAÇLAR
Düzenlemeyle, hükümlü yahut sanığı takip eden yahut emniyet ve asayişi korumak için tez olay yerine giden zabıta araçlarına, bir trafik cürmü işleyerek kaçan aracı takip eden yahut trafik güvenliğini müdafaa yahut trafik kazasına el koyma maksadıyla olay yahut kaza yerine gitmekte olan görevlilere ilişkin araçlara, afet ve acil durum hallerinde afet ve acil durum hizmetlerinde vazifeli bulunan araçlara, devletin yasama, yürütme ve yargı organlarının üst makamlarına ilişkin araçlara, vazife ve hizmet gerekleri yahut güvenlik nedenleriyle geçiş üstünlüğüne sahip olduğu yönetmelikte belirlenen araçlara geçiş hakkı vermeyen şoförlere 15 bin lira idari para cezası verilecek.
Cankurtaran araçları, yaralı yahut acil hasta taşıyan araçlar ile itfaiye ve orman yangınlarıyla çaba eden araçlara, duyulur yahut görülür işaretini alınca bu araçların kolay kolay ilerlemelerini sağlamak için taşıt yolu üzerinde yer açmayan ve gerekiyorsa durmayan şoförlere, 46 bin lira idari para cezası verilecek, şoför evrakları 30 gün müddetle geri alınacak ve araç 30 gün mühletle trafikten men edilecek.
Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye yanlışsız 5 yıl içinde bu karar kapsamında şoför dokümanı ikinci kere geri alınanların şoför evrakları iptal edilecek. Şoför evrakı iptal edilenlerin tekrar şoför evrakı alabilmeleri için şoför kurslarına devam etmeleri ve yapılan imtihanlarda başarılı olarak motorlu taşıt şoförü sertifikası almaları gerekecek.
Bu şahısların şoför kurslarında eğitime başlayabilmeleri için şoför evrakının iptal edildiği tarihten itibaren iptal nedenlerinde yer alan geri alma müddetleri kadar vaktin geçmiş olması, verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması ve tabi tutulacakları psikoteknik kıymetlendirme sonucunda şoförlüğe mahzur hali bulunmadığını gösterir evrakın şoför kursuna ibrazı mecburî olacak.
Düzenlemeyle, Karayolları Trafik Kanunu’nda yer alan “Şerit izleme, gelen trafikle müsabaka, araçlar ortasındaki uzaklık, yavaş sürme ve geçiş kolaylığı sağlama” kararında değişikliğe gidiliyor.
Bu kapsamda araçlar ortasındaki uzaklık kuralına uymayan şoförler 5 bin lira; kararın başka kurallarına uymayan şoförler ise 1000 lira idari para cezasıyla cezalandırılacak.
Kavşaklarda geçiş hakkına yönelik karar kapsamında düzenlemelere uymayan şoförlere 1000 liradan 5 bin liraya kadar idari para cezası verilecek.
Öte yandan, Genel Şuranın bugün ve yarın toplanmamasına yönelik Danışma Kurulu kararı alındı.
TBMM Başkanvekili Pervin Buldan, 17’nci hususun kabul edilmesinin akabinde birleşime orta verdi. Ortanın akabinde komitenin yerini almaması üzerine Buldan, birleşimi 20 Ocak Salı günü saat 15.00’te toplanmak üzere kapattı.
