Cep telefonlarının global çapta birer kumarhaneye dönüştüğü periyotta, sanal kumar artık sırf yetişkinlerin değil, 15 yaşındaki çocukların bile basitçe ulaşabildiği bir bağımlılık haline geldi. Tek tıkla girilen siteler, toplumsal medyada arkası gerisine çıkan “kolay para” vaatleri ve reklamları bilhassa gençleri farkında olmadan bu tuzağın içine çekiyor. Üstelik bu tehlike artık sadece ekranlarla hudutlu değil, yasa dışı kumar ağları, insanların cep telefonlarına gönderilen bildirilerle direkt gaye alıyor.
Önce bonus geliyor
“Sadece size özel”, “deneme bonusu”, “kayıpsız kazanç” üzere sözlerle gelen SMS’ler, inanç duygusu yaratmaya çalışarak linklerle yasa dışı kumar sitelerine yönlendiriyor. Böylelikle cep telefonları sırf irtibat aracı olmaktan çıkıp, kolay para kazanmak için kurgulanan çeşitli oyunlarla kumara erişimi kolaylaştıran birer taşınabilir kumarhaneye dönüşüyor. Bu tehlike, ferdi bir zaafın ötesine geçerek hayatları çökerten, aileleri dağıtan ve insanları geri dönüşü olmayan bir çaresizliğe düşürüyor. Geçen haftalarda Çankırı’da 37 yaşındaki vücut eğitimi öğretmeni Şafak Çelik, merakla girdiği yasa dışı kumar sitelerinde kısa müddette kaybolduğunu, borç batağına düştüğünü anlatan bir görüntü ile hayatına son verdi. Çelik üzere yasa dışı sanal kumar oynayarak meskenini satmak zorunda kalan, binlerce liralık borcun altına giren, elindeki arabayı ve birikimini kaybeden, ailesine kredi çektirmek zorunda kalan yüzlerce kişi bu görünmez yıkımın içinde sessizce çöküyor.
Yaş 15’e düştü
Türkiye Yeşilay Cemiyeti’nin hazırladığı Türkiye Kumar Raporu, çarpıcı bilgilerle kumara başlama yaşının 15’e kadar düştüğünü göstererek gençler açısından önemli risk tablosunu işaret etti. Rapor, Türkiye’de 15 yaşın üzerindeki her 10 şahıstan birinin hayatında en az bir sefer kumar oynadığını ve en riskli kümenin gençler olduğuna da dikkat çekiyor.
‘Bağımlı olana kadar kazandırıyor’
H.B., 10 yılı aşkın müddettir kumar oynadığını, bir türlü bırakamadığını anlatıyor:
“Sürekli oynuyorum, bağımlısıyım. Pişmanlıklarım oluyor lakin bırakamıyorum. Sanal kumarda sistem şöyle: 10 bin TL yatırdınız ve kaybettiniz. Sizi oyunda tutmak için çabucak bonus veriyor. Kaybetseniz bile tekraren, rastgele bir fiyat ödemeden oynamanızı sağlıyor. Bu da insanı sistemin içine çekiyor ve bağımlı hale getiriyor. Bundan 3 yıl evvel 500 TL yatırıp 72 bin TL kazandım. Ortada kazandırıyorlar fakat bir sefer kazandırıyorlarsa 10 sefer kaybettiriyorlar. Asıl emelleri sizi bağımlı yapana kadar küçük karlarla oyunda tutmak. Benim üzere oynayan, benden daha genç bir arkadaşım var. Ailesi onu bu bağımlılık yüzünden hastaneye yatırdı. Şu anda yatarak tedavi görüyor.”
‘7 milyona yakın para kaybettim’
Altı yıldır kumar bağımlılığıyla uğraş eden ve son 1 yıldır da psikolog eşliğinde kumarı bırakmak için tedavi gören Y. B. ise şunları aktardı:
“Karşıma sanal kumar reklamları çıkıyordu, algoritma bile beni bu oyunlara yönlendiriyordu. ‘Dede’ denilen bir oyun var. Burada 8 tane tıpkı sembolü bulduğunuzda kazanıyorsunuz. Süratli para kazanma hayalinin peşinde 6 yılda, 7 milyona yakın para kaybettim. Kuruyemiş dükkânımı batırdım, konutumu de satmak zorunda kaldım, hâlâ borç ödüyorum. Yaklaşık 1 yıldır ruhsal takviyeyle bağımlılığından kurtulmak için tedavi görüyorum ancak büsbütün kurtuldum diyemem. Adım adım bağımlılıktan çıkmaya çalışıyorum.”
Hatırlatıcı çok fazla
İnsani Hayat Derneği Başkanı Yunus Çetinkol, uzun yıllardır uyuşturucu bağımlılarıyla çalıştıklarını, son 3 yıldır buna sanal kumar bağımlılarının eklendiğini söylüyor. Çetinol, şunları anlatıyor: “Bağımlılıkların hepsi birbirini tetikliyor ve iç içe geçmiş bir döngüye dönüşmüş. Uzun müddet husus bağımlılığını en ağır ve kurtulması en güç bağımlılık olarak görüyorduk. Lakin son yıllarda şunu net biçimde gördük ki sanal kumar bağımlılığından kurtulmak çok daha sıkıntı. Erimişi kolay, telefon cebinizde, internet her an elinizin altında. Risk faktörü düşük üzere algılanıyor ancak hatırlatıcılar inanılmaz derecede fazla. Toplumsal medyada dolaşırken izlediğiniz neredeyse her görüntünün ortasında sanal kumar reklamlarıyla karşılaşabiliyorsunuz. Beşerler farkında bile olmadan bu içeriklere maruz kalıyor. Bu kadar kolay ulaşılabilen bir bağımlılık cinsinde herkes, her an bu tuzağın içine düşebilir.”
Pişman olanlar da var
Bazı kumar bağımlıları toplumsal medyada yapıkları paylaşımlarla pişmanlıklarını şu sözlerle paylaştı:
■ “Ben Serhat, 37 yaşındayım. İki çocuk babasıyım, 8 yıldır kumar bataklığının içindeyim. Büyük paralar kaybettim, tüm kredileri çektim ve hepsini kumarda yitirdim. Kasalarından para çaldım, kumara devam ettim. Eşim çocukları alıp gitti. Artık baba meskeninde tek bir odadayım.”
■ Bir baba olarak şu an bu illete bulaşmış oğlumu kurtarmak için çırpınıyorum. Muhtemelen 34 milyon kaybetti. Ne yapacağımı bilmiyorum. Anne babalar, lütfen çocuklarınızı denetimsiz bırakmayın. Yarın çok geç olabilir.”
■ “2022 yılında sanal kumara başladım. Birinci başta kazandım, sonra kaybetmeye başladım. Kaybettiklerimi geri almak için daha çok oynadım ancak olmadı. Evvel konutum gitti, sonra otomobilim. Bankalara 3 milyon, şahıslara 300 bin borcum var. 15 gündür oynamıyorum ve başım birinci defa rahat.”
İki konut parası gitti
Sanal kumar bağımlılığıyla çaba eden 25 yaşındaki oğlunun yaşadıklarını anlatan H.A, oğlunun borçlarına kapatabilmek için 2 konut parası ödediklerini söylüyor: “Arabamız vardı, onu da satmak zorunda kaldık, hâlâ bankalara kredi ödüyoruz. Bizi şu anda ayakta tutan tek şey oğlumun bıraktığını söylemesi. 25-26 yaşındaki bir insanın elini kolunu bağlayamazsınız, telefonu elinden alamazsınız. Bu bir tıkla oynanan bir şey. Badece borç değil, bütün aileyi maddi ve ruhsal olarak tüketen bir süreç.”
Evliliği bitti
Yasa dışı sanal kumar batağına sürüklenen 29 yaşındaki B.B.’nin yaşadıklarını da kuzeni A.B. şu sözlerle aktardı: “Oynamaya ne vakit başladığını tam olarak bilmiyoruz. Fakat daima birinci derece yakınlarından borç istiyordu. Daha sonra öğrendik ki bu sefer daha uzak akrabalarına da ‘Paranızı verin, belirli bir müddet sonra iki katını alacaksınız’ diyerek vaatlerde bulunmuş. Borçları o denli büyüdü ki konutunu satmasına karşın yaklaşık 4 milyon liralık borç ortaya çıktı. Bir yıllık evliliği sona erdi.”
