OZAN ÖMER KADÜKER/İSTANBUL – Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Lideri Erol Özvar, isteyen ve başarılı olan öğrencilerin üniversiteyi 3 yılda bitirebilmelerine imkân sağlayacak düzenlemenin gelecek yıl hayata geçirileceğini duyurmuştu. Tıp fakültesinde uygulanmayacak yeni modelin daha çok toplumsal bilimler, irtibat, iktisat, işletme ve gibisi alanlarda hayata geçirilmesi öngörülüyor. Esnek bir akademik yapı üzerinde çalışılan modelden Milliyet’in öğrendiği ayrıntılar şöyle:
– “Her biri 12-14 hafta sürecek, yılda toplam 3 sömestr uygulanacak. Üçüncü sömestr yaz okulu kapsamında planlanacak lakin tüm yaz periyodunu kapsamayacak; eğitim-öğretim yılı ağustos ayından evvel tamamlanacak.
– Derslerin niteliği artırılacak. Bilgi aktarıcı sınıf tipi anlatımı yerine faal öğrenme ve proje tabanlı öğretim ön plana çıkacak. Teorik yerine, daha çok uygulamalı eğitim verilecek.
– Esnek, rekabetçi, sürdürülebilir ve milletlerarası seviyede uyumlu bir model olacak.”
ESNEK MESLEK İMKÂNI
YÖK’ün bu modelle öngördüğü kazanımlar ise şöyle:
– “Model, üniversitelerin memleketler arası rekabet gücünü artıracak, öğrenci hareketliliğini güçlendirecek, dijital ve yeşil dönüşüm süreçlerinde ehil insan kaynağı yetiştirilmesine katkı sunacak ve mezunların iş piyasasındaki ahengini hızlandıracak.
– Üniversitelerde öğrencilerin erken devirde araştırma yapabilmesini, proje geliştirebilmesini ve kesimle temas kurabilmesini sağlayacak yeni bir akademik ekosistemin kurulmasına imkân sağlayacak.
– Türk öğrencilerin yurt dışındaki yüksek lisans programlarına kabulünü kolaylaştıracak, Erasmus ve ortak diploma programlarını artıracak, Türkiye’nin milletlerarası akademik görünürlüğünü güçlendirecek.
– Öğrenciler, daha erken istihdama katılabilecek ve esnek meslek yollarına sahip olacak.”
DÜNYADA NASIL?
Avrupa ve birçok ülkede lisans eğitimi 3 yıl, yüksek lisans 2 yıl olarak yapılandırılıyor. Ülkelere nazaran uygulamalar şöyle:
İngiltere: 3 yıllık lisans modeli, lise seviyesindeki A-level sistemiyle sağlanan erken uzmanlaşma üzerine kurulu; öğrenciler 16-18 yaş ortasında sırf 3-4 ders alarak üniversitede okuyacakları alanın temelini oluşturuyor.
Almanya: Lisans programı altı devir ve toplam 180 AKTS’ten oluşur; birinci yıl kuramsal temeller ve disipline giriş dersleri, ikinci yıl usul yüklü eğitim ve teorik derinleşme, üçüncü yıl ise uzmanlaşma modülleri, ileri seminerler ve bitirme tezi ile tamamlanır.
Hollanda: Hollanda’nın üç yıllık lisans modeli, 180 AKTS yapısı ve teori-uygulama bütünleşmesini çok erken başlatan yaklaşımıyla öne çıkıyor.
İtalya, İspanya, Portekiz: Üç yıllık lisans modeli yükseköğretimin temel standart yapısı hâline getirilmiş durumda. Portekiz’de üç yıllık lisans + iki yıllık yüksek lisans modeli yaygın olarak uygulanmakta.
Avustralya: Üniversitelerinin büyük çoğunluğu üç yıllık lisans modelini benimser. Üç yıllık lisansın akabinde isteyenler için bir yıllık “Honors” programı bulunur.
Singapur: Toplumsal bilimlerde lisans eğitimi üç yıl sürer ve müfredat epey sıkıştırılmıştır.
ABD: Standart lisans mühleti dört yıl. Son periyotta hızlandırılmış üç yıllık programlar yaygınlaşmakta.
Japonya: Eğitim genel olarak dört yıl sürse de, birtakım seçkin üniversiteler yüksek muvaffakiyet gösteren öğrenciler için üç yıllık hızlandırılmış programlar sunuyor.
