Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, HAK-İŞ tarafından Antalya’da kent merkezindeki bir otelde düzenlenen Kayıt Dışı İstihdamla Uğraş Konut Emekçileri Çalıştayı’na katıldı.
Burada misyon yapan gazetecilerin 10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü’nü kutlayan Işıkhan, basın mensuplarına çiçek verdi.
Işıkhan, çalıştayın açılışında yaptığı konuşmada, mesken hizmetlerinde çalışan işçilerin yeni durumunu kıymetlendirmek ve yaşanılan meselelere tahlil bulma sürecine katkı sunmak için çalıştıklarını söyledi.
Metodu yahut modeli ne olursa olsun, çalışmak, üretmek ve ekmeğini helalinden kazanmak için verilen emeğin ve dökülen alın terinin çeyrek asırdır, Türkiye’ye hizmet etmek için durmaksızın icraat üreten hükümetleri için her daim kıymet biçilemez bir bedel olduğunu vurgulayan Işıkhan, şunları söyledi:
“2000’li yılların başında, Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde, ülkemizin idaresini devralırken, ülkemizin her bir ferdinin refahının, hakkının, hukukunun korunması için, başta emek çabası olmak üzere geçmiş idarelerin atıl bıraktığı her alanda adaleti sağlamak üzere yola çıkmıştık. Hamdolsun, geçen 24 yıl boyunca da bu gayemize ulaşmak için gece gündüz çalıştık, çabaladık. Türkiye’yi adeta, sıfırdan alıp en yüksek standartlara çıkardık, çıkarmaya da devam ediyoruz.”
Ekonomi ve çalışma hayatı siyasetlerinden başlayarak, toplumsal hayatı huzura kavuşturacak, milletin yüzünü güldürecek her adımı tereddüt etmeden attıklarını lisana getiren Işıkhan, bilhassa çalışma hayatının çözülemez olarak görülen sıkıntılarının büyük bir kısmının çözüldüğünü kaydetti.
Sosyal diyalog, istişare kültürü, ortak hareket anlayışı ve çok sesli karar sistemlerinin yine canlandırıldığını anlatan Işıkhan, bu süreçte sendikaların, konfederasyonların, akademi topluluğunun ve sivil toplum kuruluşlarına da takviye olduklarını bildirdi.
“Kayıtlı istihdamın teşvik edilmesini sağladık”
Hızla gelişen teknoloji, daima dalgalanan finansal sistem ve sebep olduğu toplumsal dönüşüme ayak uyduracak yeni hizmet modellerini hayata geçirdiklerini tabir eden Işıkhan, şunları kaydetti:
“Bir taraftan istihdamı artırırken bir taraftan da bu artışa paralel olarak, nitelikli işgücünün yetiştirilmesi, kayıtlı istihdamın teşvik edilmesi, başta bayanlar ve gençler olmak üzere nispeten daha kırılgan olan kümeleri, çalışma hayatında daha da güçlendirecek siyasetleri hayata geçirdik. Bunların yerli ve ulusal kalkınma gayretimize, katma kıymet üretecek hale getirilmesi için bütüncül bir emek siyaseti gütmenin kederinde olduk. Bu kapsamda, bayan istihdamını artıracak yeni programlarla mevcut sıkıntıların tahlili için de önemli bir mesai harcadığımızın bilinmesini isterim. Bayan istihdamının artışıyla birlikte ortaya çıkan yahut geçmişe oranla yaygınlık kazanan esnek çalışma modellerine yönelik önlemleri, çağın kaidelerine uygun çalışma hayatı dönüşümlerini de gerçekleştirmemiz gerektiğinin de farkındayız. Bugün çalıştayımızın ana temasını oluşturan konut hizmetleri tam olarak bu türlü bir değişim ve dönüşüme gereksinim duyan bir çalışma modeli olarak karşımıza çıkıyor.”
Bakan Işıkhan, mesken hizmetlerinin, işin, özel hane içerisinde görülmesi nedeniyle klasik iş yeri anlayışından ayrılan, kendine has bir istihdam alanı olduğunu lisana getirdi.
Bu nedenle mesken hizmetlerinde çalışanların 4857 sayılı İş Kanunu kapsamı dışında tutulduğunu söyleyen Işıkhan, “Bu alan temizlikten bakıma, çocuk ve yaşlı hizmetlerinden bahçe işlerine kadar geniş bir yelpazeyi kapsamakta ve bilhassa bayan emeğinin ağır olduğu kıymetli bir çalışma biçimini oluşturmaktadır. Hasebiyle iş bağı, İş Kanunu’na dayalı bir iş mukavelesiyle değil, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nda düzenlenen hizmet mukavelesiyle kurulmaktadır. Bunun doğal bir sonucu olarak da kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık müsaade, iş güvencesi gibi İş Kanunu kaynaklı haklardan yararlanılamamaktadır.” diye konuştu.
Ev hizmetlerinin 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamının da dışında olduğunu söz eden Işıkhan, fakat bu durumun, çalışanın büsbütün muhafazasız olduğu manasına gelmediğini kaydetti.
Türk Borçlar Kanunu’nun, 417’nci hususu uyarınca patronun, iş sıhhati ve güvenliği için gerekli her türlü tedbiri almakla yükümlü olduğuna işaret eden Işıkhan, “Bu alandaki değerli bir avantaj ise vergi boyutunda karşımıza çıkmaktadır. Gelir Vergisi Kanunu’nun 23’üncü unsuru gereği, konut hizmetlerinde özel bireyler tarafından çalıştırılanların fiyatları gelir vergisinden istisna edilmiştir.” dedi.
Hayata geçirilen Kolay Patronluk uygulamasının da mesken hizmetleri alanında değerli bir kolaylık sağladığını lisana getiren Işıkhan, şöyle devam etti: “Ev hizmetlerinde, ayda 10 gün ve daha fazla sigortalı çalıştıran ve daha evvel patron tescili bulunmayan gerçek şahıslar, e-Devlet üzerinden müracaat yaparak çarçabuk Kolay Patronluk sistemine dahil olabilmektedir. Kolay Patronluk uygulaması, bürokratik süreçleri azaltan, dijitalleşmeyi temel alan, vatandaş odaklı ve erişilebilir bir yaklaşımdır. Ek 9 sigortalılığı ve Kolay Patronluk uygulamalarıyla mesken hizmetlerinde çalışanların korunmasına yönelik değerli adımlar atılmıştır. Bayanları, işgücü piyasası, sendikal örgütlenme hakkı, çalışma saatleri, iş-aile ahengi üzere en önemli çalışma kaideleri dahil olmak üzere her alanda güçlendirmeye büyük değer veriyoruz.”
“Uzun Periyodik Yaşlı Bakım Sigortası için çalışma yapıyoruz”
Bakan Işıkhan, kendisinin de toplumsal hizmet hocası olarak bilhassa çocuk, yaşlı, hasta bakım personelleri ile konut personellerinin muhtaçlıklarını ile meselelerini yakından takip ettiğini söyledi.
Akademisyenlik hayatı boyunca sıhhat ve toplumsal hizmet işkolundaki sendikalarla, bakım hizmetleri konusunda çeşitli faaliyetlerde katkı sağlamaya çaba ettiğini aktaran Işıkhan, şöyle konuştu:
“Evde bakım modeli, toplumsal hizmetlerin çok kıymetli bir alanıdır. Hasebiyle meskende bakım işlerinin bu perspektifle geliştirilmesi, hem sendikacılığa, hem de örgütlenmeye değerli katkılar sağlayacaktır. Milletlerarası Çalışma Teşkilatının (ILO) 4 temel toplumsal muhafaza ayağından biri olan Bakım Sigortası’nın da Uzun Müddetli Yaşlı Bakım Sigortası’nın ülkemizde hayata geçirilmesi bu orta gündemde, ağır çalışmalar gerçekleştiriyoruz. Bu nedenle bakım alanında daha birçok yetişmiş profesyonele gereksinimimiz var. Doğal sıhhat riski barındırmayan, eğitim gerektirmeyen meskende bakım işi dışındaki öteki konut işlerinde, genel işlerde de ülkemizde giderek artan muhtaçlık kelam konusu.”
Işıkhan, örgütlenmenin çok taraflı bir bakış açısıyla ele alındığında hem hak arayışının gücünü hem de çalışma hayatının cazibesini artırdığını belirterek, konutta çocuk bakımı, yaşlı bakımı ve hasta bakımı üzere öbür konut işlerinde yürütülen örgütlenme çabasını son derece bedelli bulduğunu tabir etti.
Hak-İş çatısı altında Hizmet-İş’in de Öz Sağlık-İş’in de bu hususta elini taşın altına koyduğunu aktaran Işıkhan, çabaya takviye verenleri tebrik etti. HAK-İŞ Genel Başkanı Mahmut Arslan da sendikal çalışmalarda kendilerine dayanak verenlere teşekkür ederek gazetecilerin gününü kutladı.
