EVRİN GÜVENDİK / ANKARA – Sağlık Bakanlığı’nın bilgileri, Türkiye’nin “kronik hastalık” tablosunun karanlık olduğunu ortaya koydu. Datalara nazaran, her üç şahıstan birinde en az bir kronik hastalık bulunurken, 65 yaş ve üzerinde engelliliğe yol açan kronik hastalık oranı yüzde 77 seviyesinde. 45-69 yaş kümesindeki her beş şahıstan üçü ise risk altında. Kronik hastalıklar sıhhat harcamalarını 10 kat artırıyor.
Organ hasarları
Halk Sıhhati Genel Müdürlüğü’nün TBMM Engelli Bireylerin Problemlerini Araştırma Komisyonu’na sunduğu rapora nazaran, diyabete bağlı organ hasarları, görme sıkıntıları, böbrek hasarları, hipertansiyona bağlı kronik hastalıklar en değerli engellilik nedenleri ortasında yer alıyor. Her üç vatandaştan birinde en az bir kronik hastalık bulunduğu ve tehdidin giderek büyüdüğü vurgulanırken, 65 yaş ve üzerindeki bireylerdeki engellilik durumunda kronik hastalıklar yüzde 77 ile başı çekiyor. Bunu ortopedi ve görme sıkıntıları, tansiyon, diyabet ve kalp hastalıkları izliyor. 65 yaş ve üzeri şahıslarda yüksek tansiyon, diyabet ve kalp – damar sıkıntılarının oranı ise yüzde 80’leri buluyor.
Her 5 şahıstan 3’ü risk altında
■ 45-69 yaş kümesinde her beş şahıstan üçünde kronik hastalıklara yol açabilecek en az üç risk faktörü bulunuyor.
■ Bu risk faktörlerini sigara (tütün), fizikî hareketsizlik ve sıhhatsiz beslenme (obezite) oluşturuyor.
■ Rapora nazaran, tütün ve öteki bağımlılıklarla uğraş konusunda bin 40 poliklinikle hizmet veriliyor.
■ Ayrıyeten 322 araçla taşınabilir sigara bıraktırma timleri Türkiye genelinde alanda vatandaşlarla görüşüyor.
Bir yılda 7 milyon yeni tanı
■ Bilgilere nazaran, hala otizmle birlikte 11 hastalık taraması aile hekimlikleri tarafından yapılıyor.
■ Bir yıl içinde 30 milyon şahsa 63 milyon kronik hastalık taraması yapıldı, bu taramalar çerçevesinde 35 milyon izlem gerçekleştirildi.
■ Taramalar sonucunda 7 milyon yeni teşhis konuldu.
■ Bu 7 milyon yeni teşhisin 6 milyonunu obezite, 700 binini kardiyovasküler risk, 150 binini hipertansiyon ve 500 binini de diyabet tanısı oluşturdu.
■ 15 milyon kişi ise 2025 yılında birinci sefer aile doktoruyla tanıştı.
Harcamalar tavan yapıyor
■ Bilgiler, en az bir kronik hastalığın sıhhat harcamasını 2.85 kat artırdığını gösteriyor.
■ Bir şahıstaki dört ve üzeri kronik hastalık ise sıhhat harcamalarının maliyetini 10 kata kadar artırıyor.
■ Yaş kümelerine nazaran sıhhat harcamalarında 65 yaş üzerinin hissesi yüzde 62’yi buluyor.
