Derleyen: Betül Yasemin Kökbek / Milliyet.com.tr – Haritaların büsbütün çizildiği, keşfin sırf arşivlerde kaldığı düşünülen bir çağda İngiliz kaşif Karl Bushby, bu kabulleri yerle bir eden bir seyahate çıktı. 1998 yılında Güney Amerika’nın en güney noktalarından biri olan Şili’deki Punta Arenas’tan birinci adımını atan Bushby, insanlık tarihinin en argümanlı ferdi keşif projelerinden biri olarak kabul edilen Goliath Expedition’ı başlattı. Gayesi, dünyayı kesintisiz halde, hiçbir ulaşım aracı kullanmadan, sadece yürüyerek dolaşmaktı. Aradan geçen 27 yılı aşkın müddette bu seyahat, fizikî bir maceranın çok ötesine geçerek irade, sabır ve sistemle gayret öyküsüne dönüştü. İşte Karl Bushby’in hikâyesi!
Karl Bushby’nin 1998 yılında başlayan projesini misal uzun yol yürüyüşlerinden ayıran temel fark, ‘kesintisizlik’ unsuruydu. Bushby, bir kıtadan başkasına geçerken uçak, tekne ya da araç kullanmayı reddetti. Ona nazaran seyahat, fakat dünya tek bir kara modülü üzere adım adım geçildiğinde mana kazanıyordu. Bu nedenle Güney Amerika’dan Kuzey Amerika’ya, oradan da Asya ve Avrupa’ya uzanan rotasında en küçük bir ‘kısayol’ bile kabul edilemezdi.
AŞILMASI İMKANSIZ GÖRÜLEN YERLERDEN GEÇTİ
Bushby’nin rotası, dünyanın en güçlü doğal bölgelerinden geçiyordu. Orta Amerika’daki Darien Gap, ağır yağmur ormanları, bataklıklar, yabanî hayvanlar ve silahlı kümeler nedeniyle geçilmez olarak tanımlanıyordu. Bushby, haftalarca süren yürüyüşlerde hastalık, açlık ve taraf kaybı riskiyle karşı karşıya kaldı. Alaska’ya ulaştığında ise bu kere -40 dereceleri bulan soğuklar, donmuş ırmaklar ve ayılarla dolu bir coğrafya onu bekliyordu.
BERING BOĞAZI SEYAHATİN KIRILMA NOKTASIYDI
Goliath Expedition’ın en sembolik evresi, Bering Boğazı’nın yürüyerek geçilmesi oldu. Bushby ve yol arkadaşı, ABD ile Rusya’yı ayıran bu donmuş denizi aşarak Asya kıtasına ayak bastı. Bu geçiş, insan gücüyle kıtalar ortası yürüyüş fikrinin mümkün olduğunu kanıtlayan tarihi bir an olarak kayıtlara geçti. Lakin muvaffakiyet, yeni bir mahzuru de beraberinde getirdi.
Bushby yürüyüşünde Patagonya’dan Alaska’ya, Bering Boğazı’nı yürüyerek ve tırmanarak geçti, Rusya, Moğolistan, Çin üzere ülkeleri kat etti ve 2025’te Türkiye üzerinden Avrupa’ya girdi.
Bushby’nin karşılaştığı en büyük manilerden biri tabiat değil, devletler ve hudutlar oldu. Rusya’ya giriş ve uzun müddetli kalış müsaadesi alamaması, seyahatin yıllarca durmasına neden oldu. Pasaport, vize ve hudut ihlali münasebetleriyle karşı karşıya kalan Bushby, tekraren başladığı noktaya dönemedi, rotasını askıya almak zorunda kaldı. Bu süreç, onun seyahatini fizikî bir keşiften çok çağdaş dünyanın bürokratik hudutlarına karşı verilen bir uğraşa dönüştürdü.
Avrupa’daki Schengen vize kuralları nedeniyle vakit zaman yürüyüşü durdurup öbür ülkelere çıkıp tekrar dönmek zorunda kalıyor. Vize kısıtlamaları, savaş bölgeleri, ekonomik krizler ve pandemi üzere maniler rotasını tekraren durdurdu; birtakım durumlarda birebir noktaya geri dönmek zorunda kaldı.
Karl Bushby, yürüyüşünü sadece bir spor ya da rekor denemesi olarak görmüyor. Ona nazaran bu seyahat, insanın dünyayla kurduğu ilgiyi tekrar tanımlama uğraşının ta kendisiydi. Suratın kutsandığı, araların saatlerle ölçüldüğü bir çağda Bushby, her adımda coğrafyayı, kültürleri ve sonları birebir deneyimlemenin mümkün olduğunu savunuyor. Yürüyüş, onun için hem fizikî hem de zihinsel bir direnç biçimi.
Goliath Expedition şimdi tamamlanmamış olsa da Karl Bushby, çağdaş keşif tarihine ismini çoktan yazdırdı. Yıllar süren bekleyişler, yarım kalan etaplar ve belirsizliklere karşın maksadından vazgeçmeyen Bushby, imkânsız olarak tanımlanan hayallerin sadece ertelenebileceğini, terk edilmek zorunda olmadığını gösteriyor. Bugün Karl Bushby’nin kıssası, sırf bir kaşifin değil; çağımızda hayallerini sistemin sonlarına karşın sürdürmeye çalışan herkesin kıssası olarak okunuyor. İster tamamlanmış olsun ister olmasın, bu yürüyüş şimdiden insan iradesinin haritalara sığmadığını kanıtlayan güçlü bir anlatıya dönüşmüş durumda.
